"Pausa lectura" a Bouloc lo 16 de novembre de 2024

Veni tot bèl just de me marcar per Salon del libre de Bonlòc, un vilatjòt al nòrd del País Tolosan, dins lo vinhièr de Fronton. Compta pas que 4 500 estatjants, valent a dire que sa tombada es pas plan importanta. Aquò rai ! coma dins fòrces vilatges occitans, e malgrat que la metropòli Tolosana siá pas plan luènh, s’i tròba encara una vida associativa viva. Demest las associacions presentas i a « Pausa lectura » que cada an, dempuèi dètz ans, organisa un Salon del libre. Un trentenat d’autors e d’editors i venon presentar lors òbras. Los visitaires i venon pauc nombroses e los visitaires-crompaires i son encara mai escarses. Lo libre papièr fa pas mai flòri d’aquestas passas. D’ara enlà, e de mai en mai, las gents legisson sus de tabletas e crompan los contenguts en linha. Tot se fa ara a cima de dets.

            Ni per aquò i a encara de salons dels libres. Malgrat l’informatica, las gents se pòdon pas empachar de se rescontrar. L’uman demòra una bèstia sociala e cap avançada tecnologica acabarà pas completament a tuar la socialitat de l’umanitat. Es pas ieu qu’o planhirai. Aqueles salons dels libres dins los terradors prigonds d’Occitània ; se permeton pas de vendre plan obratges, al mens permeton de se far rescontrar los autors. Son d’acamps convivials ont los escrivans, editors, illustrators e organizators manjan amassa a miègjorn en tota convivialitat.

            Quantes de libres ai vendut a Bonlòc en dètz ans ? N’ai pas tengut lo compte exacte, mas çò de solide es que n’ai pas vendut mai de dètz. Lo calcul es lèu fach, siá en mejana un libre per an. Me soveni que l’an passat ai quitat Bonlòc sens n’aver vendut un e èra pas lo còp primièr qu’aquò m’arribava.

            Çò qu’es de mencionar abans d’anar pus luènh es que se tracha pas d’un salon unicament dedicat al libre occitan. Se tracha simplament d’un salon del libre en Occitània. Aquò significa que soi lo sol a i presentar la produccion literària e libresca occitana. Tot mon banquet clau pas que d’obratges en occitan, amb ça que la qualques uns en francés sus la matèria occitana.

Cal pas jamai embarrar l’escrich occitan unicament dins de manifèstacions occitanistas. La cultura occitana deu èsser pertot en çò d’ela en Occitània. Es la rason per la quala participi a un fum de salons del libre. Pòdi pas endurar l’idèa de daissar los libres occitans prene la posca sus de laissas entre doas manifestacions occitanistas que, de tot biais, se fan de mai en mai escarsas.

            Alavetz, los visitaires de Bonlòc e dels autres salons ont soi present, se pòdon mainar que la lenga, l’escrich e la literatura occitana son encara vius. Es pas per aquò que van crompar libres, essent per la màger part lengacopats, mas almens demòran pas indiferents a una preséncia occitana dins lor vilatge.

            La question que sovent me pausi e que se pausa cada militant nacionalista occitan dins son accion es de saber perqué deslargar tanta energia per una resulta que, tot comptat e rebatut, es pas de las pus famosas ? Se levar d’ora lo matin, cargar la veitura, engolir quilomètres sus quilomètres, aprestar lo banquet, demorar tot lo sanclame de la jornada darrèr un taulatge de libres per ne vendre un o dos, es qu’aquò a de sens ? Solide que s’èra per respondre per la negativa, i aniriái pas, o fariái pas.

            Ai costuma de dire que nosaus, militants occitanistas, avèm per dever de marcar lo territòri. « Nos cal far de tot pertot », segon la formula consacrada. Cossí far prene consciéncia als Occitans de lor identitat, se demoram de longa a l’ostal ? Nos cal en permanéncia èsser en dialòg amb lo pòble. E cossí parlar al pòble se nos mesclam pas a n’el ? Totas las escasenças de demorar en contacte amb los Occitans devon èsser cercadas e trobadas. Cadun dins son domèni deu sensibilizar la populacion a son identitat rebonduda per l’ajudar a la i revelar. Alavetz, es per aquò que cal anar al contacte de totes los publics que vivon en Occitània.

            Adoncas, veni d’emplenar ma ficha d’inscripcion per salon del libre de Bonlòc que se va téner a la fin de l’an, valent a dire lo 16 de novembre de 2024. L’an passat ne tornèri partir cufe de venda, mas pas sens aver fach descobèrt a qualques uns lor occitanistat e benlèu, qual sap ? lor aver balhat la fiertat d’èsser occitan. Es lo trabalh laboriós del militant occitanista que nos impausam nosaus-meteisses per far viure la nacion a la quala apartenèm. Emai s’o fasèm dins una indiferéncia de mai en mai accentuada, se cal pas descoratjar per aquò. Nòstra quita preséncia dins la vida sociala es la pròva que l’identitat occitana existís encara d’uèi e qu’existirà encara deman se nos sabèm levar d’ora.

            « La fe sens òbra mòrta es » proclama la devisa de nòstra grand federacion culturala d’educacion populara qu’es l’Institut d’Estudis Occitans. Devisa que fau meuna per saber que, contra tempèsta e subèrna, serem çò que bastirem.

                Sèrgi Viaule