Remesi Pech es un istorian de tria e un contaire de primièra

            Lo monde de l’edicion acaba pas de me susprene per son imaginacion e son inventivitat. De las edicions « Midi-Pyrénées – Miègjorn-Pirenèus », veni de descobrir una colleccion tras qu’originala. Aquò’s la colleccion « Cette année-là à Toulouse – Aquel an d’aquí a Tolosa ». Materialament se tracha de librilhons del format pichon. Quand disi del format pichon, vòli significar que lo format prepausat es encara mai pichon que lo format de pòcha. Ademai, lo contengut es calibrat a un cinquantenat de paginas al maximum. La grossor del caractèri deu èsser de dètz a tot petar, çò que necessita un bon parelh de lunetas per lo poder legir. Mas ça que la, es pasmens legible per lo que presa la lectura e per aquò es prèst a pagar de sa persona

            L’originalitat d’aquela colleccion « Cette année-là à Toulouse – Aquel an d’aquí a Tolosa », es de demandar a d’especialistas dins un domèni donat de relatar brevament un eveniment agvent marcat la bona vila de Tolosa. Atal dins lo catalòg ai pogut notar, entre maites, los títols : « 250, Saturnin, avesque, martir e sant » de Joan-Maria Pailler ; « 419, Teodoric lo Primièr, rei visigòt » de Joan Cassaigneau ; « 1619, Vanini, un libertin sul lenhièr » de Daidièr Foucault ; « 1969, Concorde, primièr vòl » de Joan-Marc Olivièr ; etc… etc… Segon los dires de Daidièr Foucault que baileja la colleccion, aquesta a per tòca de revisitar l’istòria de la vila a partir d’una data del seu passat. L’idèa es mannada.

            Atal lo director de colleccion agèt l’idèa de demandar a Remesi Pech de far quicòm sul rugbí a Tolosa. Aqueste retenguèt la data de 1912 qu’es l’annada ont l’Estadi Tolosan obtenguèt, o puslèu se ganhèt de lucha canissa, son primièr bloquièr de Brennus. L’annada que pel primièr còp foguèt campion de França.

            L’autor, Remesi Pech, lo coneissèm qu’es de totjorn un militant de la causa occitana. Cèrtas pas un militant radical, mas almens un occitanista cultural. Es istorian de formacion. Es estat universitari e quitament un temps President de l’Universitat Joan Jaurés. Es tanben estat Conselhièr Regional per un partit franchimand. Que volètz es atal ! degun es pas perfièch ; pas mai el que ieu.

            Pendent sa carrièra professionala Remesi Pech aviá ja trabalhat sus l’istòria del rugbí coma fenomèn esportiu e social. Alavetz, èra el tot designat per escriure sus aquel sicut. Li calguèt causir una data. Imagini que deguèt pas èsser aisit d’arrestar una data sus la trajectòria longa de l’Estadi Tolosan. D’efièch, aquel club a un passat tras que gloriós. Probablament que cotèt arbitràriament sus 1912 que foguèt l’annada ont l’Estadi Tolosan veniá campion de França pel primièr còp. Mas cal pas créire que Remesi Pech demorèt sus aquel sol eveniment, foguèt just lo pretèxte per tornar traçar l’istòria movementada del club mai en vista de la ciutat raimondina. Un dels clubs los mai capats d’Euròpa coma cadun sap.

            Mas tornem-ne al nòstre item. De prima pausa, e per los qu’o saurián pas encara, l’autor remembra que quand se parla del bloquièr de Brennus, lo Brennus en question, aquò’s pas dirèctament lo guerrièr galés del sègle IVen abans N.S., mas plan de Brennus Ambiorix Crosnier escaissat Charles Brennus, escrincelaire a París (1859 – 1943). Aquel òme foguèt un personatge tras que bolegaire. En defòra, o puslèu al meteis temps que fasiá son mestièr artistic de medalhaire, foguèt tanben rugbiaire, arbitre e baile nacional del rugbí. Foguèt actiu tota sa vida al servici de la bofiga ovala. En 1920 foguèt President d’onor de la Federacion Francesa de Rugbí.

            Alavetz ? Alavetz, aqueste 31 de març de 1912, una autassa cargada de qualques raissas, balaja lo terren dels Ponts-Bessons a Tolosa. Aquel estadi veniá remplaçar lo terren de la Prada dels Filtres ont precedentament se jogava al rugbí. 15 000 s’acampèron per viure l’eveniment. I aviá pas de plaça per totes a l’entorn de la parabanda, alavetz, d’unes loguèron d’escalas doblas per poder véser la partida.

            Sul terren s’afrontavan l’Estadi Tolosan, plan solide, e lo Racing club de França. Dins l’obratge Remesi Pech nos balha la composicion de l’equipa. Segon la premsa de l’epòca : « lo primièr mièg-temps, ja fòrça contestat, es favorable als Parisencs ». Los del Racing menon de pauc a la pausa : 6 – 0. Per lo segond mièg-temps la musica cambia e, fin finala l’Estadi Tolosan trionfa amb la marca estequida de 8 contra 6. Atal s’empòrta son primièr bloquièr de Brennus. Serà pas lo darrièr que metrà al seu palmarés.

            Remesi Pech es un istorian de tria, aquò se sap dempuèi longtemps, mas amb aqueste librilhon se desvela un contaire de primièra. A un biais de menar e de virar las causas que regala son lectorat. Per pauc qu’aqueste siá afogat de rugbí, li fa passar un bon moment dins l’ola de l’Ovalia.

               Pèire Rabasse

            « 1912, premier d’une longue série, le Brennus au Stade » de Remesi Pech. Edicions « Midi-Pyrénées ». Colleccion « Cette année-là à Toulouse ». Acabat d’imprimir en setembre de 2020. 45 paginas.

https://www.edimip.com/catalogue/ouvrages/essais/1912-premier-dune-longue-liste-le-brennus-au-stade/