« Ficèla, l’aiglentina de las pradas » de Patric Chéreau

            Dempuèi l’evolucion tecnica dels mejans d’impression, l’edicion, se gausi dire, s’es democratizada. Atal tot un cadun, s’aquò li passa per l’ase, pòt editar sas òbras literàrias. D’ara enlà, totòm se pòt ensajar a la literatura. Ieu soi pas elitista e tròbi la causa positiva. Reconeissi a cadun lo drech de se far plaser en editant qualques libres. Considèri qu’es pas jamai de papièr gastat, d’ont mai qu’ara se pòt reclicar.

            Frequenti los salons dels libres, los grands e prestigioses coma los pichons e confidencials. Atanben es per ieu l’escasença de rescontrar un fum d’autors. Es atal que me liguèri d’amistat amb Patric Chéreau. Un òme tras que simpatic e convivial, emai s’a pas jamai fach l’esfòrç de se clinar seriosament sus la lenga e cultura occitanas.

            Patric Chéreau viu en Carcin-Bas. Es ara retirat, mas es estat dentista de profession. Que dire mai d’aquel òme ? Se que non que se definís el-meteis coma « Coma un escrivan de proximitat, en circuit cort e en biodinamia ». Es un escrivan amb sa singularitat. Notarètz que ieu parli pas jamai de « literatura populara », aquò voldriá dire qu’existiriá una « literatura borgesa » e, perqué pas ? una « literatura aristocratica ». Soscrivi pas a n’aquesta ipotèsi e crenti pas las decepcions dins mon exploracion permanenta de la literatura.

            Tre la debuta del libre soi estabosit e malcorat per l’avertiment entitolat « Sul sicut del patés / A propos du patois » que lo dobrís. Aquela nòta refusa intencionalament de nomenar la lenga occitana autrament que per lo vocable a-scientific e pejoratiu de « patés ». Soi tras que decebut per Patric Chéreau. Dins aquel tèxte afortís aver pres l’opcion « occitan » al bachilierat. Alavetz, dins una confusion totala a d’unes moments l’autor parla d’occitan e a d’autres de patés. Intellectualament aquò ten pas la rota. Cal èsser racional quand òm vòl téner un rasonament quin que foguèsse. Aquel tèxte de Patric Chéreau es sens cap ni coa. A pas ges de tenguda. Es pas qu’un clapàs de mots getats a tustas e a bustas sus la pagina blanca. Patric Chéreau me decep prigondament per çò que en respectant pas l’occitan, sens se’n mainar s’escupís dessús. Es victima del sindròma del colonizat prèste a se mespresar per agradar a son mèstre e borrèl. Ma decepcion foguèt talament prigonda qu’un moment donat, e aprèp aver legit aquela profession de marrida fe, me soi demandat se valiá vertadièrament lo còp de butar un pauc mai luènh la lectura del libre. Una question s’impausèt d’ela-meteissa : un òme tant desprovesit de constància e de logica podiá èsser capable d’escriure foguèsse pas qu’un roman, una ficcion ? Finalament, per dever me soi impausat la lectura d’aqueste roman. En mai de cinquanta ans de descobèrta literària, es lo primièr còp qu’entamenèri una lectura amb tanta circonspeccion e tan pauc de vam.

            Nimai per aquela deplorabla e trastejanta introduccion, fin finala, l’autor capita escriure pro plan las qualques frasas occitanas que content lo roman. Coma qué, qualques còps se cal pas arrestar a las primièras paraulas ni impressions de las gents, d’ont mai quand aquelas sabon pas de tira amb quines esclòps van dançar.

            Amb aqueste roman, Patric Chéreau nos fa una presentacion a l’anciana. Valent a dire que per cadun dels capítols de son libre no’n balha a la debuta un resumit en una sola frasa. Aquò se ditz l’encapitolatge e se fa pas pus dempuèi lo sègle XIXen. Per exemple : « D’ont Gabrial decidís de contunhar son viatge amb promessa de tornar » ; « D’ont Dalfina se fa susprene a ensenhar las drolletas » ; « Las nòças tristas » ; etc… Aquò li venguèt certanament del fach que lo roman es supausat èsser escrich, justament, a la fin del sègle XIXen.

            Aqueste roman es bastit sus un faissel d’eveniments istorics coneguts de l’autor. Faches que se debanèron pauc o pro dins la bona vila de Molièras, en Carcin-Bas. Patric Chéreau es un erudit local que s’interessa de longa data a l’istòria de son parçan. A ja escrich qualques ficcions apevadas sus las resultas de sas recèrcas istoricas. Un biais per el de far de vulgarizacion istorica sens i far mina. Aqueste còp se tracha d’un rescontre amorós entre una joventa de la vilòta e un pelegrin de passatge. Ni per sas amors, lo jaquet contunha son viatge fins a Sant Jacme de Compostèla. Aquel viatge serà plen de rescontres. Mas al retorn, serà arrestat coma activista republican e deportat en Argeria. Sa mistona lo tornarà pas jamai véser.

            Patric Chéreau a lo biais per encadenar las rebombidas e son raconte es gaire ordinari. Amb pauc d’elements scenics, capita de pivelar lo legeire. La construccion del roman es plan pro correctament engimbrada e, fin finala, lo legeire se daissa lèu emportar per la rajada de la narracion. .

              Pèire Rabasse

            « Ficelle, l’églantine des prés. Ficèla, l’aiglentina de las pradas » de Patric Chéreau. Autoeditat. Acabat d’imprimir en abrial de 2025. 245 paginas.

https://www.camaieuetplume.com/parution-de-ficelle-l-eglantine-des-pres