Sondatge : Es que pensatz qu’existís una identitat pròpria a la Region vòstra ?

            Los 26 e 27 de novembre de 2023 l’institut de sondatge Cluster 17 realisèt, jos comanda del setmanari francés Le Point, un estudi al prèp d’un escapolon de populacion de 1 924 personas representatiu de la populacion vivent en França e ennadida de mai de 18 ans. Es pas un azard se se parlèt gaire d’aquel sondatge dins los mèdias parisencs. Non pas que revelèsse que tot d’una la populacion de l’Estat francés se siá sentida descentralizatritz, mas per çò que la dòxa francista escantís de contunh la mendra question tocant a l’emancipacion de las nacions embarradas dins l’Estat. Es una constanta dempuèi la reialtat que s’agreugèt amb la revolucion de 1789, sens parlar, plan solide, dels empèris.

            Per parlar de la metodologia causida, las questions pausadas son pas qu’al nombre de cinc. Las donadas de cada question son comptabilizadas e analisadas dins sèt tablèus diferents. Aquestes balhan un imatge de percepcion detalhat per maites sectors societals. Aquí los sèt : l’apartenéncia a un grop de sensibilitat psico-ideologica, l’apartenéncia a un partit politic, lo nivèl d’instruccion de l’interrogat, son edat, sa situacion professionala, l’importància demografica de la comuna dins la quala demòra e per acabar la Region dins la quala viu.

            Ai pas retengut l’item primièr talament es imprecís. Jutjatz-ne : Los multiculturalistas, los social-democratas, los progressistas, los solidaris, los centristas, los revoltats, los eclectics, los social-patriòtas, los anti-assistanat, etc… Cossí s’i prenguèron per classificar atal las gents ? Son elas que se son liurament definidas ? Mas dins aquel cas es probable que i auriá agut non pas setze classificacions mas probablament un centenat s’es pas 1 924. Lo social-democrata se pren pas per un progressista ? E aquela classificacion coma « revoltat », que significa al just ? D’aqueste tablèu n’ai pas tengut compte dins mos comentaris. Me pareis completament subrerealista. Es tras que subjectiu e me demandi çò que ven far dins un estudi que se vòl scientific. Los autres items, òc-ben, significan quicòm.

            La question primièra es la seguenta : Es que pensatz qu’existís una identitat pròpria a la Region vòstra ? Tocant a l’apartenéncia a un corrent politic (e pas forçadament a un partit) las possibilitats son paucas e se limitan a sièis. Curiosament son definidas per lo nom del cap de partit (sèm plan dins la dòxa politico-mediato-parisenca) : Macron, Zemmour, Mélenchon, Le Pen, Pécresse e Jadot. S’i ajusta los abstencionistas.

            Las responsas me susprenon. D’en primièr totes los interrogats afirmon majoritàriament pensar que lor Region a una identitat pròpria (73 % contra 24 %). Alavetz, cal relativizar la nocion d’identitat. Solide que lo nacionalista còrse, basc o occitan met pas lo meteis contengut dins aquela nocion que l’estatjant de la Region Centre-Val de Léger que benlèu la tròba dins la cordilhada dels castèls qu’an los pès dins las aigas del flume lor. Aquò precisat, alara qu’auriái cregut que los partidaris de l’extrèma drecha anavan èsser los mens estacats a l’identitat de lor Region, es lo contrari que nos ensenha lo sondatge. Paradoxalament, son los de Zemmour qu’i son mai estacats amb un descompte de 81 %. Venon puèi dins l’òrdre Pécresse amb 76 % e Le Pen amb 72 %. Los darrièrs de la classa son los seguisseires de Macron amb 61 % precedits de pauc per los melenchonistas amb 65 % que percebon una identitat a lor Region.

            La chifra mai espectaculàra se tròba dins lo tablèu de las apartenéncias professionalas. Dels artesans, comerçants e caps d’entrepresa son, tenètz-vos plan, 96 % a pensar que lor Region ten una identitat singulara. Es una donada que nosaus, militants occitanistas, devèm pas pèrdre de vista. Es un sosten potencial per l’avenidor de la lucha politica de liberacion. Per çò qu’es de la reparticion per Region, aquel sondatge confirma qu’es dins las Regions a identitat fòrta (amb lenga pròpria entre maitas causas) que las gents percebon aquela identitat. Çò extraordinari es per Corsega. Se seriá pogut pensar que las responsas positivas aurián pogut èsser de  99 %. Mas non pas ! Son 100 % a aver respondut positivament. A creire qu’en Corsega las gents an d’uèlhs per véser e d’aurelhas per escotar. Son subretot fièrs de lor identitat nacionala. Ven en seguida Bretanha amb 97 %. La Region Centroccitània ven en tresena posicion amb 92 %. Mas d’aquela Region occitana ne tornarem parlar pus luènh.

            A la question « Soi mai estacat a ma region qu’a França » son 13 % a respondre positivament. Aquí se vei lo blocatge pscologic e l’encloscatge ideologic de las gents. D’efièch, cal aver en 2023 en França una fòrça de caractèri fòra del comun per afortir que fasèm passar França darrièr quicòm mai. Dins lo melhor dels cases es considerat per la dòxa coma un sacrilègi, e dins lo pus marrit coma un crimi.

            Tresena question : Es que siatz favorable al desvolopament de l’ensenhament de las lengas regionalas dins las escòlas publicas ? 62 % i son favorables, mentre que 31 % son contra. Dins lo tablèu de l’importància de las comunas en tèrme de demografia, curiosament son pas los estatjants de las mai pichonas qu’i son lo mai favorables.

            La quatrena question es tras qu’interessanta : « Cal balhar mai de poder a las regions per fin que poguèssen causir lor règlas dins la màger part dels domènis al pus prèp dels besonhs e de las demandas de las gents ». Aquela question revendriá gaireben a definir una mena d’autonomia s’a la plaça de « règlas » s’èra mes « leis ». Que, coma cadun sap, i pòt pas aver d’autonomia sens legiferiment pròpri. D’un biais general, 58 % de las personas interrogadas son d’acòrdi amb aquela afirmacion alara que 42 % son contra. Mas las suspresas son dins los tablèus de reparticion de las responsas. Imaginatz que los que respondon lo mai favorablament son los de Le Pen : 75 % i son favorables. Los que venon aprèp son los partidaris de Jadot amb 54 %. Son los dos sols que despassan lo 50 %. Mas teni a atraire la vòstra atencion sus l’escart entre los dos : 21 punts ! Qué pensar d’aquò ? Remembri que son pas de chifras balhadas per un partit, mas per un institut de sondatge.

            L’enonciat de la cinquena e darrièra question es pro longa : « La constitucion poiriá èsser modificada dins los meses que venon per i inscriure « l’autonomia » de Corsega. Aquesta modificacion permetrà, notadament, a l’administracion còrsa d’adoptar sas règlas pròprias, diferentas de las autras Regions, dins d’unes domènis especifics (lotjament, santat, educacion, etc…). La constitucion reconeisserà tanben l’existéncia del « pòble còrs » e l’usatge de la lenga còrsa serà reconegut per èsser la lenga oficiala de Corsega en mai de la lenga francesa. Es que sètz tras que favorable, puslèu favorable, puslèu desfavorable, tras que desfavorable o indiferent a n'aquesta modificacion de la constitucion ? ». Remarcam que dins la redaccion de la question, aquò’s l’institut de sondatge que met « autonomia » e « pòble còrse » entre verguetas. Remarcam tanben qu’emplega lo condicional per çò qu’es d’una eventuala modificacion de la constitucion. Globalament 47 % de las gents interrogadas i son favorablas mendre que 42 son contra. Es una indicacion interessanta, mas mèfi ! Se tracha aquí de Corsega, un territòri insulari qu’a conegut recentament, non pas una lucha de liberacion nacionala, mas una guèrra de liberacion nacionala. Las responsas serián estadas las meteissas se la question portava sus las nacions bretona o occitana ? Probablament pas. La pròva nos tomba dessús coma una maçuga. Dins lo detalh de las responsas per Regions, lo pus trace descompte ven pas de las Regions Isla de França o Borgonha- Franc Comtat (37 %), mas plan de Centroccitània : 35 % ! Remembram que la mejana estatala es de 47 % de favorables. Centroccitània es 12 punts en deçà. Provènça es a 53 % favorabla e Novèla Aquitània es a 57 %. Cossí explicar aquel desfasament entre regions occitanas ? En Centroccitània podèm pas que constatar un iatus entre dinamisme cultural e flaquesa de la consciéncia politica.

            Aquela darrièra question es segurament la mai interessanta per çò que, finalament, la mai politica. I aprenèm que 47 % de las gents sus l’ensems del territòri estatal son favorablas a una modificacion de la constitucion dins los sens de mai de descentralizacion. Es que assistissèm aquí a un cambiament de mentalitat en França ? Caldrà véser al moment del debat sus aquela modificacion se modificacion i a. Tre ara podèm pensar que lo debat risca d’èsser acarnassit, emai violent.

            Per quant a nosaus nos cal militar fèrme per aquela modificacion. Foguèsse pas per çò que se la lenga còrsa ven oficiala en Corsega, voldrà dire que l’article segond la constitucion serà estat modificat. Actualament « La lenga de la Republica es lo francés. L’emblèma nacional es lo drapèu tricolòr, blau, blanc, roge. L’imne nacional es « La Marselhesa ». La devisa de la Republica es « Libertat, Egalitat, Fraternitat », s’i poiriá ajustar : « Las lengas neerlandesa, alemanda, bretona, occitana, basca, catalana, còrsa e d’oltra-mar son oficialas sus lor territòri istoric ». Aquel ajuston se poiriá plaçar just aprèp « La lenga de la Republica es lo francés ». Seriá ja una debuta cap a un avenidor mai radiós per las nacions actualament somesas a l’imperialisme francés.

              Sèrgi Viaule