Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Un roman de Jacme Fijac entre doas tenchas

            Jacme Fijac es pas un novelari dins la literatura occitana. Coma o ditz tan plan la quatrena de cobèrta : es un autor qu’ensaja de far valer la lenga occitana pel biais d’òbras variadas que s’escalonan de l’ensag fins als contes pels mainatges. A ja publicat un plamponh d’obratges que malurosament son pas aisits a trobar per crompar. L’estat de la difusion de la literatura nòstra es tala que demòra de melhorar. Ne serà atal tant que nòstre pòble demorarà somés a la politica assimilacionista franchimanda, e doncas colonizat.

            Alavetz, de qu’es aquel « L’aucelàs crum » ? Se lo roman es plan escrich, pasmens son contengut es susprenent per ne dire pas mai e emplegar un eufemisme. De fach, Jacme Fijac a d’unes moments sembla confondre literatura e panflet politic. Çò que, ne convendretz, son doas causas diferentas. Quand aquò lo pren nos debana son catequisme esquerrista sens que degun -e segurament pas sos legeires- li aja demandat quicòm. Totes los poncius i passan a pertièra : l’ecologisme, lo femenisme, l’ultra-esquerrisme dins totes sos luòcs comuns, etc… Òm se creiriá davant lo fenestron a gaitar la television franchimanda. Francament espèri quicòm mai de la literatura occitana. Un roman es pas un libre de propaganda. Cèrtas, lo roman es pas neutre d’un punt de vista social e societal, mas sos dires devon demorar subliminals e non pas èsser enonciats coma dins la profession de fe d’un candidat a las eleccions. Un còp de mai : cal pas mesclar los genres.

            Aquela error de l’autor bota tot pel sòl. A un moment donat la lectura de l’obratge ven quasi insuportabla e lo lector sortís del roman per dintrar dins lo panflet de la politica politiciana. Qu’un autor aja sas idèas politicas es una evidéncia, mas la literatura es pas de confondre amb la propaganda ideologica. Es estonant que Jacme Fijac sàpia pas aquò. Compreni pas que se foguèsse a tal punt enganat e mesclat los pincèls. Quina decepcion e quin domatge ! Los amators de literatura son pas aquí per recebre de leiçons de politica de quin bòrd que foguèsse. Certanament que las gents esperan mai de romans de mors que de romans d’endoctrinament politicalhós. Lo roman a per vocacion de carrejar un umanisme universal qu’a pas res a véser amb una patrocada de lòcs comuns bassament ideologics. Regreti sincèrament que Jacme Fijac o aja pas comprés e, del còp, aja casut dins la facilitat.

            Es pas a ieu, simple legeire, de balhar de leiçons d’escritura als escrivans, pasmens me sembla que se descriu pas de personatges en anonciant a tot trac que son comunistas o d’extrèma drecha. Çò qu’interessa la literatura es çò que l’autor fa e fa far a sos personatges e cossí los plaça dins la trama del roman.

            Çò que tanplan salva in extremis aqueste roman es sa casuda una mica inesperada e engenhosa. Ni per totes las reservas formuladas çai-dessús, podèm èsser grats a Jacme Fijac de far córrer la lenga nòstra e de contribuïr atal a sa literatura. Dins lo domèni tot pòt pas totjorn èsser capitat o puslèu tot pòt pas agradar a totòm.

Cresi o aver ja notat al moment d’una autra presentacion dels libres de Jacme Fijac, mas es mestièr d’o tornar precisar : non solament l’òme escriu, mas es tanben un plastician de tria. D’efièch, a per costuma d’illustrar el-meteis sos obratges o almens de balhar una òbra seuna per ondrar la una de tampa. Son expression picturala, que me permeti de qualificar de mièja-naturalista sens èsser segur de res, m’esmòu a tot còp. Atanben, pòdi demorar mantunas minutas a remirar cada tablèu seu sens m’alassar. Son de dessenhs que percebi coma penjats entre onirisme e realitat.

            Un pichon detalh mai que n’es pas un : çò que tròbi una mica desplaçat dins la presentacion editoriala del libre es que, anatz saber perqué e cossí, l’òbra e l’autor son presentats un còp en occitan e un autre en francés. Perqué lo francés alara que lo libre es en occitan e pas qu’en occitan ? Quand ieu crompi un libre en francés editat a París o endacòm mai ai pas jamai vist que la quatrena de cobèrta siá tanben en occitan. Comprenga qual poirà ! Francament i a de causas que m’escapan dins l’edicion occitana. Me permeti d’o afortir un còp mai : non ! l’occitan a pas besonh de las cròças del francés per caminar e aver una vida autonòma. Coneguda causa siá…

                 Pèire Rabasse

            « L’aucelàs crum » de Jacme Fijac. Edicion « Edilivre ». Despaus legal : junh de 2021. 125 paginas.

https://www.edilivre.com/l-aucelas-crum-jacme-fijac.html/ 

 « L’aucelàs crum » de Jacme Fijac

« L’aucelàs crum » de Jacme Fijac

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :