Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Cristian Chaumont, un mèstre ciselaire de la lenga nòstra

            Cristian Chaumont aima sa vila de Masamet. A n’aquel prepaus remembri que segon lo tras que seriós Repertòri toponomic e etnografic de las comunas de Tarn publicat en 1988 per la seccion albigesa de l’Institut d’Estudis Occitans, lo nom de la vila tròba quasi segurament son origina dins Mas Asamet. Asamet essent lo diminutiu d’Asam qu’es una forma d’Adam. A véser cossí l’autor ensaja de longa de la descriure pel menut, se compren còpsec que Masamet es sa vila de còr. Emai es vertat e uman de téner son airal de naissença per lo país de Cocanha. De pel monde i a tantes de de paises de Cocanha coma i a d’individús sus aquesta planeta. De Masamet, Cristian Chaumont ne descriu totas las carrièras, las avengudas e los pargues coma tanplan los edificis publics : « Lo camp de vila susplomba la carrièra Galibèrt-Ferret en terrassas de tres o quetre mètres de naut. Dejós la terrassa bassa i aviá de lavadors publics, que degun i lavada pas pus. Lo Ritonèl s’avisèt d’anar véser se l’aiga èra pas gelada. L’èra. ». Mai qu’aquò ! Ensaja dins aqueste « Autan negre » de nos far despartir los ivèrns rigoroses que pòdon picar sus aquestes aigavèrs nordencs de Montanha Negra. Una montanha que, de mercés a Cristian Chaumont coma de plan maites autors, pensi aquí a Claudi Assemat, Miquèl Decòr e d’autres encara, ten una part particulara dins la literatura occitana. Emai se lo massís es gaire espandit (es lo darrièr apendici miègjornal de l’immens Massís Central), es tot un univèrs per los que i demòran o simplament lo coneisson per l’aver trevat, foguèsse pas qu’un sol còp dins lor vida. Masamet es la capitala d’aquel massís. O foguèt d’autant mai quand l’industria del deslanatge fasiá flòri. Alavetz, a n’aquel epòca, totes los Montanhòls dels alentorns davalavan a la vila per s’anar ganhar las trempas abans de, cada ser, tornar pujar dins lors borietas de qualques ectaras de tèrra magra ont sovent se podiá sonque fa venir un cabal de fedas.

            Cristian Chaumont es l’òme de la transicion entre una societat que foguèt per granda part occitanofòna, la de las annadas cinquanta del sègle passat, e la d’uèi. Una societat masametòla que non solament coneguèt la pèrdia de son industria, mas qu’al meteis temps coneissiá la pèrdia de son identitat. D’efièch, la desindustrializacion s’acompanhèt a partir de las annadas 1980 d’una colonizacion de populacion estrangièra. Amb aquò se cal pas estonar de la pèrdia d’identitat occitana de la vila.

            Aquò se compren, l’autor sembla aver de mal a engolir aquel estat de fach. Cèrca dins sas òbras de voler contunhar far viure la vila de son enfança. Aqueste Autan negre sona coma un requièm ofèrt a una vila, non pas completament mòrta, mas ça que la plan aconsomida. Cèrca a la reviudar d’un biais modernissime, çò qu’es una capitada tant del costat lingüistic que del costat literari. Recomandi a totes de legir sas òbras ja nombrosas. Son al servici dels amators de literatura agradiva.

            L’autor possedís l’art de menar son raconte, sa ficcion. O fa amb mestritge de la primièra a l’ultima pagina. Sap desvolopar aquí ont cal e al moment mannat per téner son legeire en alen. D’autre latz, es un observator atentiu de las mors socialas que son las nòstras a l’ora d’ara. Ne jòga sens ne subrejogar, amb la dòsi justa per escalcir un raconte calibrat a plec.

            Per aqueste roman, lo tèma causit es lo de las luchas socialas e ecologistas. De prima pausa, l’escomesa èra pas aisida. Caliá evitar las trapèlas dels luòcs comuns, çò que faguèt Cristian Chaumont amb vòia e l’assegurança dels escrivans de mestièr. Coneis d’a fons los rodatges societals, o aviá provat dins sos obratges anteriors, aquesta fa pas qu’o confirmar.

            Los personatges del roman, que siagan lo sindicalista, lo miltant ecologista, lo conse o lo patron d’industria, son tipats a plec, valent a dire que cáson pas jamai dins la caricatura aisida. La literatura de Cristian Chaumont es una literatura en presa amb la societat. Es un miralh pausat de cara a la comunitat umana per li permetre de s’agachar en fàcia e soscar a sas practicas socialas e societalas. D’aquel punt de vista Cristian Chaumont es en fasa amb la literatura occitana, ela-meteissa en fasa amb la literatura universala. Òc-ben, de mercés sas creacions artisticas, Occitània participa encara e sempre al concèrt de las nacions, nimai aquò desplaguèsse a París que fa tot per nos metre de bastons dins las ròdas. Cada òbra literària, cada òbra artistica occitana es un acte de resisténcia e cada autor un activista al servici del nòstre engenh.

            Cristian Chaumont escriu una pròsa tras que generosa que s’ameritariá una publicacion dins la colleccion Atots de l’Institut d’Estudis Occitans per poder beneficiar d’una melhora difusion que la que li pòt porgir la valenta seccion lengadociana de l’organisme. Aquesta, malgrat sa valentiá, a pas a posita los mejans de difucion e de promocion que caldriá per balhar a sas publicacions lo public que s’ameritan.

              Pèire Rabasse

            « Autan negre » de Cristian Chaumont. Edicions de la seccion bas-lengadociana de l’Institut d’Estudis Occitans. Acabat d’imprimir en març de 2016. 282 paginas.

https://www.espaci-occitan.com/botiga/oc/romans-policiers/2229-autan-negre-cristian-chaumont-9791092153170.html

« Autan negre » de Cristian Chaumont

« Autan negre » de Cristian Chaumont

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :