Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Alan Roch e lo rugbí de tretze

Alan Roch e lo rugbí de tretze

Quand Alan Roch nos fa tornamai badar lo rugbí de tretze
 

   Alan Roch e lo rugbí de tretze es una istòria de passion que dura. Es una istòria d’amor e de fidelitat. Per tan luènh que poguèssi remontar dins lo temps, e aquò nos pòrta al sègle passat, ai totjorn conegut Alan Roch fidèl al seu club de Carcassona, los famoses Canarís. La fidelitat es benlèu çò que caracteriza lo mai lo barbut de La Trivala : fidelitat a l’A. S. Carcassona, mas tanben fidelitat a la lenga nòstra e a nòstra identitat occitana. Fidelitat atanben a l’Institut d’Estudis Occitans que i milita fèrme desempuèi un quarantenat d’annadas, e benlèu mai. Alan Roch es estat un subredotat e precòç afogat de XIII e d’òc.

   D’efièch, en mai de son engatjament per la cultura occitana, l’autra afògament d’Alan Roch es lo rugbí. Mas mèfi ! pas quin rugbí que siá, lo mai atletic e espectacular ! Alavetz, avètz totes reconegut lo rugbí de XIII. Un rugbi talament occitan que sul continent (Granda Bretanha es una archipèla) se jòga pas qu’en Catalonha e en çò nòstre. Se i aviá una logica endacòm, los bailes de la federacion « francesa » ne deurián tirar un jorn las consequéncias e se batejar condreitament « Federacion occitana ». Mas ne sèm pas encara aquí... l’alienacion nacionala ocupa planes esperits, emai los mai ovals.

   Aqueste opus es lo tresen qu’Alan Roch coordonèt e publiquèt sul sicut del rugbí de XIII. Lo primièr, XIII coma rugbi, pareguèt en l’an 2000. Coma son títol o escalcís pro plan, se tracha d’un recampament de tèxtes qu’an a véser amb lo rugbi de XIII. Dins aquel libre, Alan Roch amassèt totes los escrivans occitans disponibles que participèron, pauc o pro, al movement tretzista. En 2013 aprestèt la publicacion de La partida clandestina de Frederic Voland. Se tracha d’un raconte dins lo monde del XIII. Los dos libres son encara disponibles la colleccion Vendèmias de la seccion audenca de l’Institut d’Estudis Occitans. De mercés a l’animator audenc, los afogats de XIII son los sols Occitans a poder legir dins la lenga quicòm tocant a lor espòrt. Aqueles obratges demòstran la proximitat que i a entre aquesta disciplina esportiva e la cultura nòstra. Cada novèl libre publicat sul sicut es un pont de mai entre XIII e occitanitat.

   Aqueste Lo XIII aquò òc ! deròga pas a la règla. Fa lo resson en lenga nòstra de l’actualitat tretzista, emai se qualques còps es amb qualques annadas de retard. Se i tròba un arcolan de causas : mai que mai de cronicas jornalisticas d’Alan Roch publicadas dins lo setmanari La setmana del Menerbés, o lo quotidian electronic Jornalet.com. Dins aquelas cronicas retrobam l’esperit a l’encòp trufandièr e pregond d’Alan Roch. S’i retròba tanben son vam e tota sa vèrbia pintoresca e plan sentida. L’autor tira lo maximum de saba de la lenga nòstra. Fa gaug de conéisser e se congostar de son parlar popular, lo que se parla al pè de las tribunas d’Albèrt-Domèc, de Masicon, dels Minimes, de Pèire Baiset, de la Mira Morin, de l’Agulha, etc... Aquò nos càmbia un bocinèl de l’occitan delavat que nos servisson los universitaris, emai se, plan solide, avem besonh dels dos registres.

   En mai d’aquelas cronicas plan escalcidas, e mai d’un còp reversièras, se tròba dins l’obratge d’informacions e de faches divèrses suls campionats occitans mas tanben sus las competicions internacionalas. Es tota la planeta tretzista qu’es aquí passada a l’escanèr rochian. Prepausa tanben qualques novèlas literàrias cargadas de l’esperit tretzista. Sens comptar  de notícias istoricas sus tal o tal autre eveniment que marquèt lo movement tretzista.

   La valor d’aqueste libre es de nos parlar del rugbí de XIII dins totes sos estats e d’o far d’un biais festiu. Lo XIII es una fèsta ? La causa es una evidéncia, mas va melhor quand es Alan Roch qu’o ditz o o escriu amb sa precision e sa vòlha talament personala. Doblidessem pas que l’òme es lo comentator atitolat de Ràdio-Lengadòc per las retransmission de las partidas del campionat Elèit. Entre maitas causas, Alan Roch es « Lo tipe del micrò ». Es d’ont mai meritant que, ont se faga, XIII o pas XIII, cal aver la codena espessa per ensajar de tornar socializar la lenga. Coma lo libre es claufit d’anecdòtas l’autor conta aquesta a prepaus de l’animacion en occitan dins los estadis : « Dins la meteissa vesprada, ont se teniá una tièra de finalas a Domèc, aguèri un Catalan que me venguèt véser e que trapava aquò fòrça plan e los joves sosten d’una equipa de Provença que me venguèron dire qu’èra lo campionat de França e que i aviá pas a parlar en... castelhan ! Quand lor i diguèri que parlavi dins la lenga de Frederic Mistral, aquò lor faguèt ni caud ni freg ! ». Es pas aquò que lo va, e nos va, descoratjar. Nimai aquò nos va pas gastar la fèsta. Que non pas ! Al contrari ! es una rason de mai per contunhar, dins totes los airals de la vida sociala, nòstre combat per la lenga.

   Retrobarètz dins lo libre un quasi reportatge sus la darrièra copa del monde que se debanèt en Novèla Zelanda. Aqueste es fargat de tèxtes, mas tanben de polidas fotografias. Seriá domatge que passèssetz a costat d’un bon moment de lectura.  

       

Pèire Rabasse

 

« Lo XIII, aquò òc ! » d’Alan Roch.

Edicions de l’Institut d’Estudis Occitans, seccion de Lengadòc.

Despaus legal quatren trimèstre de 2018. 206 paginas.

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :