Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Lo Gai Saber sus sa novèla lançada

 

   Al servici de la revista centenària Lo Gai Saber, un comitat de redaccion novèl ven de se metre a l’òbra. Aquela còla de valents es de las redusidas. Tan melhor que sul sicut avèm conegut pel passat de comitats de redaccion pletorics amb una resulta plan menela. Coma o ditz tan plan ma vesina vièlha que manca pas de saviesa : val mai un que trabalha que non pas dètz que badan !

   Lo vestit de la revista es estat completament cambiat. Es modernizat del tot e per lo tot. La presentacion d’en primièr, amb una maqueta a l’encòp classica e d’un grafisme atrasent. La primièra de cobèrta, amb sos caractèris novèls, es d’ara enlà illustrada d’una fotografia. La d’aqueste N° 551 representa una òbra de l’escalpraire tolosenc Francés Lucàs (1736-1813) que se tròba als Pont Bessons de la ciutat mondina. Per la revista se tracha d’una dobèrtura a las arts plasticas que se perseguirà pels numèros venents.

   L’editorial d’aquel Gai Saber novèla version rend condreitament omenatge a l’egrègi Felip Carbona que bailejèt la revista quasi quaranta ans de temps. De mercés l’erudicion sens bòlas d’aquel intellectual de tria, lo Gai Saber poguèt contunhar d’interpretar lo monde. O faguèt amb sos mejans que, coma cadun sap, son pas jamai plan famoses en situacion de colonizacion. Son meriti e lo de la còla que l’ajudèt dins aquel trabalh n’es dont mai bèl. Lor sèm deveires per lor pugnacitat creativa. Que sián aicí tornamai mercejats.

   La còla a l’entorn de Felip Carbona es totjorn en plaça, simplament d’unes novèls la son venguts sostar e demest aquestes Joan Sallas-Lostau que n’es d’ara enlà lo dinamic director. Caliá un òme d’una cultura tant espandida per balhar un vam novèl a la revista. Amb el se retròban a l’entorn de la taula : Felip Carbona, plan solide ; Franc Bardou, ja present dins lo comitat de redaccion precedent ; Joan Penent, un òme d’una erudicion excepcionala dins fòrces domenis ; Florian Vernet, l’escrivan plan conegut ; e Joan Tomàs, l’inalassable cercaire dins los domènis de la lingüistica e de la literatura. Un brave sened que nos deuriá porgir de trimèstres encantadors.

   Aquesta liurason 551enenca, per ne tornar a n’ela, comença per una descripcion menimosa de l’òbra escalprada per Francés Lucàs, e ja mencionada pus naut. Una escalpradura de marbre blanc vengut de Carrara e de dimencions excepcionalas que foguèt acabada en 1775.

   La poësia contunha, plan solide, de téner sa plaça dins Lo Gai Saber. Aurelia Lassaca i balha un poèma d’una sensualitat prodigiosa. Se pòt legir coma una crida desesperada a la fusion amorosa, una suplica a la complicitat sublimada. Aquela « Sansoina de la femna-flaüta » es una alba escricha per una trobairitz del sègle XXIen. Fa gaug poder legir una poësia tan embelinaira. Pòrta testimòni d’una creacion literària encara plan viva. Cresi qu’aquel poèma de dètz e uèit vèrses, de mercés a la seu fòrça erotica, demorarà dins los annals.

   Poësia, tornamai, amb un estudi de Joan Penent que pren per punt d’apès tres vèrses del poèta francés François Villon. A partir d’aquí, e de mercés sas coneissenças literàrias fòrça espandidas, Joan Penent nos passeja puèi dins lo mond de la poësia occitana a travèrs los sègles e los genres (dels trobadors fins a Joan Bodon).

   Per marcar lo centenari de la fin del grand chaple que foguèt la guèrra de 1914-1918 - orror totala dins la quala un mièg milion de paures soldats occitans paguèron de lor vida la foliá de l’imperialisme francés-, Lo Gai Saber a causit de tornar publicar un tèxte de Miquèu Camelat títolat Lo boisson. Una pròsa que revèla tota l’inumanitat de l’incertesa viscuda per de parents que sabon pas çò qu’es vengut lor dròlle. Es una denoncia del chantatge e del terrorisme d’Estat. Dins aquel tèxte las voses de la tèrra se mesclan a las dels umans dins una indicibla armonia. Es balhat dins sa version originala e tanben en occitan estandard. D’ara enlà la politica de la revista serà de publicar lo mai possible de tèxtes en lenga estandard. Es a mon vejaire una plan bona causa per una melhora comunicacion al dintre de l’espaci nacional occitan. Aquò empacharà los que son pas d’acòrdi amb aquela opcion de contunhar s’exprimir a lor biais. Presentament, lo tèxte es tanben, e a bon drech anar, balhat dins sa version originala.

   La lenga occitana porgís una tonalitat singulara, unica e indispensabla, a l’arcolan de la cultura universala. Los que, coma ieu, ne son convencits se devon batre per ela. Voler salvagardar la lenga passa forçadament per la perennitat e la modernizacion de las revistas mesas al seu servici. Avèm l’astre d’aver encara « las Tres Vièlhas » que son Reclams, Lo Gai Saber e Òc. Las nos cal pas daissar morir. Se morisson, morissem amb elas. Es la rason per la quala, un còp de mai delargui una crida per que sián sostengudas. E lo biais melhor de las sosténer es, va sens dire, de s’i abonar. Vo’n balhi las coordonadas ; atal poirètz pas dire que « sabiatz pas » :

Reclams (30 €/l’an) : Sèrgi Javaloyès – 5, claus de la sèrra – 64 800 Mirapeish / reclams@wanadoo.fr

Lo Gai Saber (30 €/l’an – 50 € los dos ans) : Joan Thomas – 4 carrièra del Pont – 81220 Vitèrba / abonament@logaisaber.com

Òc (30 €/l’an) : Frederic Fijac – La Permenada – 47 300 Biàs / frederic.fijac@orange.fr

 

Pèire Rabasse

 

« Lo Gai Saber – numèro 551 del centenari ». Collectiu jos la direccion de Joan Sallas-L’Ostau.

Acabat d’imprimir en decembre de 2018. 122 paginas.

Lo Gai Saber sus sa novèla lançada

Lo Gai Saber sus sa novèla lançada

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc, #culture, #occitanie
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :