"Quand le parisianisme écrase la France", aquel libre es una vertadièra impostura

            Francis Brochet es jornalista a París mas pas originari de la megalopòli. I es anat trabalhar per un grop de premsa. Son especialitat es de se trachar de l’actualitat politica, economica e de l’anar de las institucions pròprias a l’Union Europèa. Ne sabi pas mai sul el e es plan pro que, de tot biais, son pedigree es pas aquí l’essencial.

            Çò que nos interessa d’uèi es que ven de publicar un ensag de 224 paginas a las edicions de l’Aube. Pòrta lo títol evocator de « Quand le parisianisme écrase la France / Quand lo parisianisme espotís França ». S’aviái trobat aquel libre dins la veirina de ma librariá preferida, va sens dire que lèu-lèu auriái butada la pòrta del magazin per lo crompar. M’en seriái lèu mordit los dets.

            Urosament descobriguèri aquel libre a travèrs l’entrevista que balhèt son autor a un quotidian de la premsa escricha. Atal me mainèri de l’inanitat de l’òbra e es damatge. Lo constat de l’inegalitat entre París e lo demai de l’Estat es documentat e bon. Punta judiciosament del det que la fractura entre la capitala francimanda e los territòris « per véncer » es tras qu’aguda. E aquò, segon el, se verifica dins totes los domènis de l’activitat umana. En economia, França ten lo recòrd mondial de concentracion dels sètis socials de las entrepresas dins la capitala. I a pas que doas entrepresas del CAC 40 qu’an pas lor sèti social a Lutècia e las doas son occitanas : Legrand (produches per las installacions electricas) a Lemòtges e Michelin (pneumatics) a Clarmont d’Auvernha.

            Lo valat entre París e lo demai de l’Estat arresta pas de se cavar e aquò dins totes los domènis. Parlarem pas de la politica que l’Estat es ultrà centralizat e que doncas totas las institucions decisionalas son concentradas a broa de Sèina. Se cal remembrar a n’aquel prepaus tot lo rambalh que i agèt quand se mudèt una part de l’ENA (venguda ara l’Institut Nacional del Servici Public) e Estrasborg. Per comparason, en Alemanha totes los ministèris son pas a Berlin. Sièis son a Bonn.

            Per çò qu’es de la cultura, aquí tanben non solament totas las grandas institucions culturalas de l’Estat son a París mas tanben es aquí que son concentrats totes los mèdias. Dins son entrevista Francis Brochet nòta que 54 % dels jornalistas se tròban a París, siá per 10 milions d’estatjants. Los autres 58 milions se devon contentar dels 46 % demorant.

            L’autor escriu : « Quand sètz a París, podètz pas compréner çò qu’es un desèrt medical per tant que la densitat dels generalistas e subretot dels especialistas i es particularament importanta ». Emai es vertat. Soi anat verificar sus Internet e aqueste me diguèt qu’a la data de 31 de decembre de 2021, l’Isla de França comptava 2 336 metges pediatres (entre los en liberal e los espitalièrs), aquò fa 28,6 % dels efectius de l’Estat. Siá, per que la causa siá clara, 28,6 % de metges pediatres per 10 milions e 71,4 % per 58 milions amb fòrças disparitats.

            Dins aquela entrevista Francis Brochet es conscient que l’ipercentralizacion de l’Estat francés es un problèma unic dins lo monde democratic. Crei, non sens rason, que çò que se ditz « l’excepcion francesa » es mai que tot una excepcion parisenca. E trasteja pas per ajustar que çò que se ditz dins lo demai d’Euròpa « l’arrogància francimanda » se deuriá dire « l’arrogància parisenca ». Pica sus clavèl : « Euròpa es la diversitat. Euròpa fa que las gents que son en Estonia o al Portugal despartissen causas en aprenent los uns dels autres per n’arribar a de compromeses. Aquò’s aquò l’aprendissatge de la diversitat e aquò deuriá èsser lo modèl per França. Mas es pas lo cas qu’en çò nòstre París pensa mordicus èsser LO modèl ».

Francis Brochet planhís tanben la fugida dels cervèls cap a Lutècia. Son analisi dels inconvenients del centralisme es plan sentida. D’un costat París amb totes los poders e de l’autre lo demai de l’espandida territoriala qu’es pregada d’obesir en silenci. Lo diagnostic es dels bons, mas quand li demandan se la solucion seriá pas la descentralizacion, aquí es completament desprovesit. Sembla quitament i aver pas pensat una segonda. Aquel òme es un plan curiós intellectual. Quand la question de l’autonomia de las regions li es pausada respond : « Non, l’istòria de França es pas la de l’autonomia de las regions … Es a partir de París que s’es bastit França, que s’es impausat una lenga, lo francés, que s’es bailejat l’ensems del país, que s’es centralizat lo poder. Es plan solide pas question de contestar aquela realitat ».

Atal l’òme coneis lo mal, lo sap descriure, ne coneis sas rasigas, mas lo vòl pas garir. Disi pas qu’òm pòt pas èsser encloscat per l’ideologia imperialista francesa. Mas d’o èsser al punt de véser pas l’incoëréncia d'un procediment intellectual, aquò passa l’òsca. Per plan dire aquel paure Francis Brochet es mai a plànher qu’a criticar. Amb aquò cossí un editor pòt aver pres l’iniciativa de publicar un ensag inacabat ? Una demonstracion que s’arrèsta a mièg camin ? Aquel trabalh es sens conclusion. Es estat anientat siá pel pes de l’autocensura, siá per lo de la propaganda. Dins son entrevista l’autor emplega quitament un sol còp lo quiti mot de federalisme. Es censat èsser un observator de la politica europèa e conéisser lo foncionament dels Estats descentralizats ?

Aquel libre es una vertadièra impostura. Atanben soi plan content de l’aver pas crompat a la lectura de son sol títol. Aquò me faguèt estalviar 18 euros. Mas çò que me malcòra mai es l’estat pietadós de l’intelligentsià jacobino-francimanda. Coma qué, per colonizar basta pas d’èsser intelligent, sufís d’aver una polícia repressiva e una armada plan equipada. Demandatz als Franchimands, als Russes, als Chineses, als Turcs, etc…

    Sèrgi Viaule