Se son meses dins la cafetièra de nos vendre l’apellacion « Toscana occitana »

            En 2022, fa gaire de temps, los oficis del torisme de Galhac e Còrdas, doas vilas d’Albigés, agèron dins l’ase de se trobar un eslogan novèl per far la promocion toristica de lor parçan. Alavetz, sabi pas se la còla se metèt a se traucar ela-meteissa lo cervèl o se faguèron crida a una agéncia de publicitat, mas fin finala -e aprèp aver probablament fosforat longament qu’aquel monde creson de longa téner l’avenidor del monde entre lors mans-, arrestèron l’eslogan « Entre Galhac e Còrdas, la Toscana occitana ». Que siá lo quiti ofici de torisme o una agéncia de publicat que se siá traucat lo cap devon pas èsser anats plan plond. Aquelas menas de comparason entre un site e un autre son legions. Coneissiam ja la « Soïssa normanda », la « Pichona Venècia » aicí e la « Pichoma Roma » ailà, sens comptar la « Pichona Escòcia auvernhata » endacòm mai, etc… Ara d’unes se son meses dins la cafetièra de nos vendre l’apellacion « Toscana occitana ».

            D’efièch, segon eles, los paisatges, lo lum d’aqueles paisatges e tanben la vegetacion de lor territòri revertan la region italiana. Amb aquò ajustan : « Los bòsques prigonds, las vias verdas, los vilatges pintoresques e los costals plantats de vinhas fan pensar a la Toscana ». Totjorn segond l’ofici de torisme en question « La Toscana occitana es una destinacion per far lo plen de sensacions, en bicicleta coma a pè a l'entorn de Galhac e Còrdas sul Cèl ». Remarcarètz que quand ne vira aquelas gents, o puslèu las generacions precedentas, an pas mancat d’imaginacion per nommar lo vilatge de Còrdas pincat sus un puèg. Desbosquèron lo superlatiu de « sus Cèl » per lo qualificar, çò que, tot comptat e rebatut, li va pro plan. Atal avèm escapat a « Còrdas la Civita di Bagnoregio occitana ».

            Aquel eslogan de « Toscana occitana », e aquò se compren, daissèt pas indiferent delà los Alps, e mai precisament en Toscana. Parli aquí plan solide de la sola Toscana que i aja : la Toscana toscana. Condreitament, per l'eurodeputat italian Nicola Danti e per plan maitas institucions transalpinas « I a pas qu'una Toscana ». I a d’evidéncias qu’a còps sèm constrenches de tornar metre en… evidéncia. Las criticas italianas son nombrosas contra l’ofici de torisme de Galhac e de Còrdas. Amb rason, condemnan fèrmament aquela usurpacion de lor nom que mena inevitablament a de confusions. Que diriam nosaus los Occitans se deman i aviá una « Occitània portuguesa » o una « Occitània alemanda » ?

            Lo 10 de junh de 2023, l’eurodeputat intervenguèt davant la Comission europèa. A n’aquel prepaus demandèt « Que los sornaruts qu’ensajan d’utilizar d’un biais astuciós aquel nom per promocionar lor territòri arresten d’o far sul còp ». Lo president de la comunautat de comunas de Galhac-Graulhet, Pau Salvador, en lòc de se calar e de reconéisser l’error -per pas dire la cofa-, n’ajusta encara una sisa en disent que son territòri a « pas la pretension de s’apropriar la notorietat de Toscana ». Mas alara perqué lor aver panat lor nom ?

            Per çò qu’evidentament los Albigeses an pas res demandat a degun per utilizar lo nom de Toscana e subretot pas als primièrs interessats : los Toscans. Lor manca d’imaginacion s’es acompanhada d’una manca de cortesia. Es dins aquel sens que se pòt parlar de raubatòri. La causa agrada pas ges non solament en Toscana, mas tanpauc en Italia tota. Per La Repubblica, l'un dels jornals mai venduts del país, utilizar abusivament lo nom de la region « de Dante, de la Renaissença e del Chianti » es inadmissible. E l’eurodeputat Nicola Danti de martelar per èsser plan comprés : « Aquela operacion a clarament per tòca de nòser a la Region de Toscana ». Per quant a Eugénio Giani, lo president de la region Toscana, a anonciat « avalorar las accions judiciaras que poirián entreprene ».

            Per çò qu’es de Vincenç Garel, lo president del Comitat de torisme de Centroccitània, aqueste a pas res comprés. S’es ditz susprés per la reaccion toscana. Coma per getar d’òli sul fuòc  crei que d’ara endavant i a definitivament doas Toscana. Anèt fins a dire : « Pensi pas que la Toscana italiana aja a crénher la Toscana Occitana ». Coma en çò d’el la bestiesa o peltira al grotèsc dobta pas que l’afar siá plegat : per el i a plan doas Toscana en Euròpa. D’ara endavant quand direm qu’anam en Toscana, caldrà precisar se se tracha de la Toscana italiana o de la Toscana occitana. Dieu nos garde qu’un jorn s’i ane pas ajustar una Toscana austriaca e una Toscana norvegiana (amb lo rescalfament climatic e la peguesa umana se cal esperar a tot e crénher lo pièger).

Dins aquel afar coma dins plan maites los notables occitans mancan d’inventivitat per çò que son tot simplament sucursalistas, totjorn a la remòrca del parisianisme. Mancan d’autonomia per çò que son nacionalament alienats. Lor cultura de personas somesas a l’ideologia dominanta los empacha de rasonar liurament e de creire a lor engèni pròpri. A fòrça d’aceptar sens reguitnar lo prèstapensar[1] tombat de París, lors cervèls se son enguerpesits. An perdut l’abitud de trabalhar lor creativitat. Aqueles guses, a fòrces de degaunhar lors mèstres de broa de Sèina per se fa plan véser, e quitament de los davançar dins lors desiranças, se son intellectualament apaurits fins a devenir patetics e pietadoses. Lor comportament a desembocat sus aquesta deplorabla farlabica de « Toscana occitana ».

Aurián pogut causir « Albigés, l’Occitania encantarèla », « Galhac e Còrdas, l’Occitània embelinaira », « Albigés, un país de doçor e de colors », « Albigés, país dels asuèlhs luminoses », etc... Francament son pas lo mots que nos mancan per promòure nòstre país. De cara a lor manca d’imaginacion lo còp que ven l’ofici de torisme de Galhac e de Còrdas se deuriá virar cap al comitat de redaccion del Lugarn. Aquò lor estalviariá de fraisses d’agéncia de publicitat e de justícia.

           Sèrgi Viaule