Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Jacme Fijac, un escrivan original que nos cal imperativament legir

 

            De Jacme Fijac, se sap que nasquèt en Peiregòrd e que ja publiquèt bravament d’obratges, demest aquestes « Una ponhada d’estelas » (Novelum IEO), « Lenga de boiga e Cascanhòls de Ceu », « Los òc-garons » (edicions Edilivre), maites encara... Aquò per notar que Jacme Fijac passa amb aisidensa d’un genre literari a l’autre.

            Lo volum « Tèrra marfonduda » comença per un plan polit omenatge a Pau Froment. Cal dire que Jacme Fijac podiá pas conéisser pas l’escrivan-bailet carcinòl, el que recebèt fa qualques annadas ja, los prèmis « Flor de prima » e « Pau Froment ».

            Los autres tèxtes son de sovenirs, lo relat de faches divèrses e variats, de legendas pauc o pro enlusidas o ennegridas, d’omenatges als umans que son pas totes escrivans, a las plantas o a las bèstias. Per Jacme Fijac, tot es pretèxte a escriure. Aquò’s pas sos legeires que se’n planheràn. Plan lo contrari ! L’autor mestreja una lenga rica e poetica a plec. S’agrada escalcir de tròces de vida sens nostalgia excessiva. Mai d’un còp fa lo constat que las causas cambian. Susprés, fa lo comparatiu entre d’uèi e los tempses gaire aluenhats del sègle passat.

            Jacme Fijac es un òme d’una granda sensibilitat. Aquela qualitat, ajustada a son mestritge de la lenga, ne fa un escrivan que compta. Auriá la seu plaça dins un ostal d’edicion reconegut e plan difusat. Es domatge qu’una palheta coma « Tèrra marfonduda » siá pas estada recebuda coma o s’amerita. Aquò demòstra la flaquesa de nòstres mejans d’analisi, malgrat los esfòrces que fasèm totes per corregir la situacion.

            Dins aquel libre, cada tèxte se presenta coma la narracion sincèra d’un sentit pauc o pro espontanèu. Los centres d’interesses de Jacme Fijac son variats. Sa curiositat lo buta a desvolopar d’eveniments que d’autres traversarián sens quitament los véser. Lo trabalh d’escritura consistís a balhar d’espessor a de causas que, de prima pausa, poiriàn passar per banalas e per malhas. Jacme Fijac balha de carn al dich. L’autor parla amb pudor de totas las sensibilitats umanas. Es aquò, qu’entre maitas causas, fa la fòrça de son libre.

Jacme Fijac es un observator clarvesent de la vida coma se debana dins los mendres recantons de l’anma umana. Vei aquí ont lo quidam preissat demòra lo nas dins lo guidon. De fach, l’autor pren léser de caminar al seu ritme e lèu nos mainam que son pas es sostengut. Aquò’s el que fixa l’anar de son exploracion sociala e societala per las nos restituir dins de tèxtes que sovent se pòdon considerar coma de racontes. L’escrivan, qu’es rarament dins la ficcion blosa, finta e interpreta. Passa al seu sedaç los eveniments que l’an pertocat. Atal lo legeire aprofecha de sa vision singulara. D’aquí son enriquiment. Aquò’s una banalitat d’o tornar dire, mas la cultura -e mai que mai la literatura- es un intercambi permanent.

Amb aquesta « Tèrra marfonduda » de Jacme Fijac avèm una cèrta vision del monde. L’avèm a travèrs de la sensibilitat pròpria de l’autor, aquò rai ! Mas aquela nos parla particularament per çò que nos es ofèrta dins la lenga. Del còp, despartissèm de referencials culturals comuns. Jacme Fijac fa sovent referéncia a un biais de viure que coneissèm, çò que renfortís la complicitat que liga l’escrivan a sos lectors. Recebèm en miralh las interpretacions personalas de l’autor. Aquò’s aquò l’alquimia de la literatura e de las arts en general.

Jacme Fijac es pas sens umor. L’autor a mai d’una color sus sa paleta, o puslèu sus son clavièr. Sap jogar d’aquel arcolan ; passa del poetic, al nostalgic, de l’umor a l’umor sorna, del drama a la galejada. Me congostèri de « Borramescla rosseta » ont la cacilha pren lo revenge sul caçaire e ont los mai desgordits son benlèu pas del costat que se poiriá pensar. Vira en derision d’unes comportaments excessius. Una de las qualitats d’aqueste recuèlh de tèxtes es que passam gaireben sens transicion d’un genre a un autre, e sovent amb bonur. A n’aquò se pagela l’espandida imaginativa de l’autor. S’a de causas de dire, n’a tanben per rire. Nos amusam amb el dels defauts que podèm aver los unes e los autres.

Sa lenga es ciselada amb la minucia d’un orfèbre. La precision semantica de sos tèxtes es sostenguda per una mirgalhadura d’expressions idiomaticas directament sortidas del terrador. Una riquesa que fa lo regal del legeire de cap en cima de l’obratge. I a dins lo rendut de Jacme Fijac una autenticitat lengatgièra rara dins las letras occitanas.

Sa coneissença de la lenga se mesura a l’estructura de sos dialògues. Jamai ne rescontrèri de tant exactes enluòc mai. Jacme Fijac possedís pas la lenga ; es possedit per la lenga ! Coma o pòrta la quatrena de cobèrta del libre : « Probable, sabètz pas qual es aquel òme ; bona escasença per lo descobrir ». En legissent son libre, plan solide !

         Pèire Rabasse

                                                                                                                    

            « Tèrra marfonduda » de Jacme Fijac. Edicions « Edilivre ».

Ecabat d’imprimir en 2018. 290 paginas.

https://www.edilivre.com/terra-marfonduda-jacme-fijac.html/

 

« Tèrra marfonduda » de Jacme Fijac

« Tèrra marfonduda » de Jacme Fijac

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :