Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Juli Rivals e la revòlta vinhairona de 1907

          La cultura occitana, que s’exprimèsse en occitan o en francés, es un borbolh permanent. Mina de res, se fan de causas dins los quatre caires del país. Se’n fan talament qu’es malaisit de se téner al corrent de tot. Confessi, moquet, que veni de descobrir pas qu’ara las edicions Cristian Salès, que pr’aquò an publicat fòrça obratges sus l’istòria d’Occitània. Per plan dire, e ara me tòrna, los veni pas de descobrir darrièrament que ja aviái legit d’en çò lor « 1907, la route des gueux », lo roman qu’escriguèt en francés Leon Còrdas per èsser filmat, mas que lo film foguèt pas jamai fach. Aquelas edicions, es vertat, semblan especializadas per çò que tòca al catarisme e a la revòlta vinhairona de 1907. Rai ! Fan un trabalh de qualitat.

            L’autor, Juli Rivals (1875-1920), a lo perfil perfièch del notable de l’epòca. A fach d’estudis de drech e es, per un brave moment de vida, magistrat a Limós, a Castèlnòudari puèi a Montpelhièr. Foguèt tanben elegit deputat en 1899 fins a 1901, annada pendent la quala demissionèt per de rasons de santat. Mas çò interessant de saber es que quitèt la magistratura per se consacrar a son « important vinhièr » e a lo bailejar. Tant val dire qu’èra un proprietari d’una granda fasenda viticòla.

Mentretant, participèt directament a la revòlta de 1907 per çò que la granda particularitat d’aquel movement popular es estat d’èsser transclassista. Recampava totas las classas socialas amb un sol mot d’òrdre « salvar la viticultura bas-lengadociana ». S’i costejèt vertadièrament totas las classas socialas anant dels gròsses proprietaris coma Juli Rivals als jornalièrs agricòlas que vivián jorn per jorn amb tota l’incertesa qu’aquò supausa, en passant pels proprietaris pichons e pels ramonets. Es probablament aquela especificitat que faguèt que lo movement durèt gaire de temps.

Juli Rivals es un dels rares participants dirèctes a aver escrich sus la revòlta. Per aquò far, ne caliá aver la capacitat intellectuala e lo temps. Doas causas que son a l’epòca a la sola portada dels notables. L’òme legissiá fòrça. Atanben son escritura es, per passas, d’un lirisme grandiloquent : « Coma un flume en crescuda qu’escruma sus las paissièras e pren dins aquel tust un terrible esvam, lo soslèvament, aprèp Besièrs, creissèt en fòrça e en intensitat ».

L’impression qu’avèm quand legissèm aquel libre es que, cèrtas Juli Rivals i participèt, mas i participèt de luènh. De gaire se poiriá dire que i participèt en espectator (benlèu amb l’intencion de ne poder tirar la matièra per escriure lo raconte ?). Imagini que dins aquela marèa de jornalièrs, d’obrièrs e meitadièrs, se deviá far pichon. Balha l’impression d’aver crentat la proximitat del pòble revoltat. Dins son escrich lo ten encara a distància. Emai es vertat qu’aquelas èrsas umanas aurián pogut desrocar totes los castèls del país en emportant dins lo meteis movement los castelans. Urosament pels rics del calibre de Juli Rivals, los paures demorèron dins lo reng. Mas emai s’avèm pas d’estudis precises sus las rasons de la fin del movement, se pòt aisidament imaginar que son los « gròsses proprietaris » que, per en-darrèr, an degut frenar dels quatre fèrres. Contents qu’an degut èsser d’aver escapat al pièger.

Malgrat la demission dels Conselhs municipals, malgrat la desobesissença d’una part importanta dels politicians locals de cara a París, lo movement popular s’es pas jamai cambiat en reivendicacion secessionista franca. Las rasons la coneissèm : d’un costat lo pòble èra per una brava part inculte quand èra pas completament analfabèta, per l’autra part, a la granda excepcion del remirable Ernèst Ferrolh, lo notables èran completament nacionalament alienats a París. Esperavan tot de París e de l’Estat francés. Dins aquel afar, lo sol nacionalista occitan, lo sol qu’aviá una consciéncia nacionala occitana foguèt lo conse de Narbona. Per menar a bon pro una politica secessionista, emai foguèsse estat de l’esquèrra radicala, faguèt crida a Frederic Mistral qu’èra el de la drecha radicala. Lo Felibritge èra actiu en Lengadòc e sa votz auriá portat. Mas nimai per conéisser lo movement nacionalista catalan, Frederic Mistral, o cal ben dire se caguèt a las cauças. Se poiriá quitament acusar d’aver traït lo pòble, son pòble, nòstre pòble. E lo mai trist per el es qu’a traït son discors pròpri. L’òme manquèt de coratge e de dignitat. Mas es vertat que son discors èra pas que poësias e cançons, èra pas qu’un discors literari.

Atanben, lo valent e coratjós Ernèst Ferrolh foguèt lo sol al dintre del Comitat de defensa de la viticultura a portar la votz nacionalista. Emai s’èra estimat de fòrça monde, èra marcat politicament e los notables faguèron tot per li cisalhar las cambas. En Occitània la borgesiá es totjorn estada del costat del manal. L’alienacion nacionala de Juli Rivals èra prigonda. La propaganda franchimanda per anar tornar panar Alsàcia e Lorrena a Alemanha aviá fach de devastacions dins son cervèl : « Totòm se galvanizèt e seguiguèrem. Se del det un Èsser misteriós aviá aquel ser d’aquí mostrat Rin, nos seriam ronçats a sa seguida sens agachar çò que daissavem darrèr nosaus ». Aquí ont n’èra l’alienacion en 1907. Éra la resulta d’un encluscatge permanent que comencèt tre 1870. A n’aquò se cal pas estonar que de centenats de milierats de joves Occitans foguèron sacrificats sus l’autar de l’imperialisme francés per lors paires. Efectivament i aguèt pas de resisténcia al chaple, ni en Occitània nimai endacòm mai. Cal dire que la repression èra inumana. Remembrem-nos los fusilhats tirats a l’asard dins la tropa per engerdar los conscriches.

Aqueste libre, publicat en 1914, es doncas un libre de primièra man suls eveniments de 1907. Es aquò que ne fa sa preciositat. Juli Rivals escafa o almens minimiza volontàriament la participacion efectiva d’Ernèst Ferrolh al movement. En propaganda es un biais qu’a fach sas pròvas : parlar pas de sos adversaris politics per los rendre inexistents. Aquí perqué los mèdia franceses parlan pas jamai de la resisténcia occitana actuala, pas jamai del Partit de la Nacion Occitana nimai del Lugarn.

Pèire Rabasse

            « 1907, l’Âme terrienne » de Juli Rivals.

Edicions Cristian Salès. Despaus legal : tresen trimèstre de 2017. 140 paginas

https://www.groupe-oc.com/fr/106-1907-lame-terrienne-jules-rival-livre-en-souscription.html#.YALee-DjKu4

 « 1907, l’Âme terrienne » de Juli Rivals

« 1907, l’Âme terrienne » de Juli Rivals

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :