Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

  Viatge dins l’imaginari tropical
amb Miquèl Jacquet
 

    Miquèl Jacquet es de bona soca carcinòla. Faguèt una formacion de cercaire en agronomia e s’especializèt mai que mai dins l’agronomia tropicala. Es çò que lo portèt a viatjar fòrça dins d’unes paises d’Africa occidentala e d’America latina. Foguèt per el l’escasença de s’interessar a las culturas d’acuèlh e de prene nòta de las legendas e contes que li foguèron escalcits. Lo temps de la retirada vengut, tornèt prene aquelas nòtas per las trabalhar e publicar en lenga nòstra e en francés. D’aquò li sèm redevents.

    La primièra part d’aqueste recuèlh es consacrada a l’Africa. Se tracha mai que mai de l’Africa occidentala ancianament colonizada per França. Mas aquí me ven de far una pichona remarca. D’efièch, tròbi estonant de la part de qualqu’un que s’es bravament interessat a las tradicions popularas de l’ausir parlar de Cameronés, de Senegalés o d’Evorin quand balha l’origina de sos informators. Aquestas denominacions fan referéncia a d’Estats, que, coma cadun sap, correspondon pas ges a la realitat dels pòbles. An de termièras artificialas traçadas al cordèl pels colonizators franceses, angleses e portugueses, ancians opressors d’aquesta region. Me sembla que seriá estat mai just de parlar de pòbles bambarà, pèul, pigmèu, e d’autres que me tornan pas.

    D’ont mai que quand se tracha de parlar de societats secretas e de rituals ancestrals, imagini que la comunicacion se deviá, e se deu encara far, dins la lenga autoctòna, dins la lenga de la nacion concernida. En Africa coma endacòm mai, a cada pòble sa lenga especifica. Dempuèi Francés Fontan sabèm que son las lengas que destrian las nacions.

    Se pòt supausar que cada pòble african possedís sas tradicions e legendas pròprias, emai se, dins d’unes cases, qualqu’unas d’aquestas tradicions pòdon èsser despartidas -amb qualques variantas prèp- per mai d’un pòble. Amb aqueste libre ne sabèm un pauc mai sus los aspèctes etnologics de las nacions visitadas.

Aquela incursion dins l’imaginari dels paises tropicals es un rai de solelh dins l’edicion occitana e podèm mercejar las edicions dels Regionalismes e Eric Chaplain per lor trabalh de descobreires. Aqueste recuèlh es una tòca d’exotisme -e perqué pas ?- dins un paisatge literari occitan que coma totes los paisatges literaris a besonh de color. Aquela passajada dins lo patrimòni de las literaturas oralas en Africa e Sudamerica nos ven coma una bufada de vent fresconèl que passariá per una fenèstra alandada sul monde. Sus de mondes que fins ara nos èran estrangièrs. De mercés a Miquèl Jacquet, ara nos son un pauc mai familièrs. Òsca a n’el e subretot òsca a la seu curiositat culturala. Sens son interés per las mitologias, auriá pogut costejar aquelas culturas sens i far cas.

    Los escrivans e contaires son d’abòrd d’escambiaires. De monde que pausan de palancas e bastisson de ponts entre los diferents pòbles. Qual sap s’un jorn las culturas africanas e sudamericanas auràn pas a posita qualques elements de la cultura nòstra ? Joan Bodon en lenga quechoà ? Nos cal trabalhar a n’aquò tre que la mendre escasença se presenta. Mai serem valents, mai serem creatius, e mai aurem l’astre de conéisser d’escambis qu’anguen dins totes los sens. Aquò’s aquò l’arcolan de las culturas umanas e nos i cal participar.

    Aquelas legendas que nos conta Miquèl Jacquet, son interpretadas per l’autor aprèp las aver recebudas de viva votz per d’autoctònas. Son totas apevadas sus de mistèris. Rai ! Que i pòt pas aver vertadièrament de legendas sens enigma e sens subrenatural. E de racontes qu’escapan a las leis de la natura e a la logica scientifica n’i a fòrça dins las societats politeïstas o sincreticas. Tot lo fachin de la literatura orala s’apeva sul meravelhós. L’autor o sap revelar amb sensibilitat dins los tèxtes prepausats.

    En mai de las cresenças tradicionalas demoradas dins lor juc, a còps, d’autras se venon entrevescar amb de faches istorics. Ne vòli per testimòni lo darrièr tèxte titolat « L’aur de l’empèri », qu’es una cresença incà. Aquí una legenda ont se venon mesclar fantastic e istoric. Es un fenomèn frequent en literatura de véser qu’amb lo temps, las pèças se modifican. Son en perpetuala evolucion a mesura que se debanan las generacions. Cadun i porgís son gra de sal. Segon la personalitat del contaire que ne pren de relais, tanplan se i pòt ajustar una mica d’umor o un planponh de poësia.

    L’escritura de Miquèl Jacquet es agradiva. Sas frasas son concisas, tonicas e plan ciseladas. Fa un occitan quasi estandardizat, çò que porgís una lectura agradiva e a la portada de cadun. Se sentís que sa lenga es estada pensada e trabalhada dins lo sens de la modernitat e de l’eficacitat, sens jamai ça que la far de concession a l’estetica, indispensabla a tota òbra literària.

    Escrivan occitan, Miquèl Jacquet, denonciá en passant la tarribla sòrt facha a la lenga nòstra per l’imperialisme francés : « Lo president Rodrigo Borja, que foguèt elegit en mila nòu cent ochanta-uèit, tornèt prèp de dos milions d’ectaras a las comunautas autoctònas e butèt al bilingüisme per l’ensenhament del lengatge quechoà. Per comparason, degun m’a pas encara explicat que l’Estat central de França aguèsse dins l’idèia de sosténer l’espandiment de la lenga d’òc ! ». I a de causas que valon d’èsser dichas e repetidas. La literatura servís tanben a remembrar que l’umanitat non sauriá se passar de justícia.

 

Pèire Rabasse

 

« Cresenças e legendas d’un Otramar tropical » de Miquèt Jacquet.

Edicions dels Regionalismes. Acabat d’imprimir en julhet de 2017. 125 paginas.

https://editions-des-regionalismes.com/epages/78a1391f-9736-4f48-a055-7b67ee9ca57a.sf/fr_FR/?ObjectPath=/Shops/78a1391f-9736-4f48-a055-7b67ee9ca57a/Products/AVL267

 

                                                                                                                    

Miquèt Jacquet : Cresenças e legendas d’un Otramar tropical

Miquèt Jacquet : Cresenças e legendas d’un Otramar tropical

Tag(s) : #Tot en Oc, #Pèire Rabasse
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :