Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Nos cal imperativament ajudar
la creacion artistica occitana

 

            Me sembla que me teni al fial de l’actualitat occitana e occitanista. Soi abonat a un bon desenat de revistas, bulletins o periodics de papièr o electronics. Çò que me sembla pro per èsser al corrent dels afars culturals e politics tocant Occitània. Pasmens, e malgrat aquò ai l’impression que las informacions circulan mal dins lo cortal occitanista. Subretot -e paradoxalament- per çò que concernís la creacion culturala.

            O ai ja plangut dins lo domèni de la literatura qu’es lo que coneissi un pauc, mas la causa es tanben vertadièra dins totes los autres domènis de l’activitat artistica. D’unas arts son malurosament tras que confidencialas dins lo paisatge occitan, coma per exemple las arts plasticas. D’efièch, es regretable que los comentators occitans se clinèssen pas pro sus las òbras dels plasticians que se reivendican occitans. Me rebrembi un temps ont existissiá a l’Institut d’Estudis Occitans un sector de las arts plasticas que tanplan organizava de mòstras qu’èran anonciadas e presentadas dins las revistas. Aquò èra pendent las annadas setanta e uèitanta, mas aqueste sector a uèi desaparegut e del còp se parla gaire de pintres, escalpraires o fotografs occitans dins çò que nos demòra de mèdias occitans.

            Se i a un genre artistic al qual lo reviscòl occitan deu bravament, aquò’s plan la cançon. Tornarai pas far aicí l’istoric de la nòva cançon occitana de las annadas setanta que portèt, pendent de decennias, lo movement occitanista. A n’aquela epòca, pas un parçan d’Occitània aviá pas son cantaire, o pauc se’n manca. Çò mai interessant encara es que las cantairas e cantaires viravan dins lo país. I aviá una dinamica excepcionala que permetiá de far córrer la lenga. Aquel movement tornèt son identitat e sa dignitat a bravament de monde. Es pas lo luòc aicí d’analisar lo perqué del cossí, mas aquel envam s’es pauc a cha pauc aconsomit. Segurament que se nòstres cantaires son mens sollicitats, se balhan mens de recitals, es per çò que lo public, amb lo temps, s’es demesit. E se lo public s’es demesit es segurament per çò que, decennia aprèp decennia, los occitananofònes de son faches de mai en mai escarses. La politica d’eradicacion de la lenga que nos es impausada pel poder imperialista pòrta malurosament fruchas.

            Malgrat aquela tendéncia desfavorabla, d’unes valents an pas jamai arrestat de cantar. Los pòdi pas citar totes sens ne doblidar qualques uns, mas me venon de cap Patric, Eric Fraj, Mans de Breish, Danièl Loddo, Cristian Almerge, etc. Malgrat las dificultats de difusion per manca d’una cadena de television e d’una estacion de ràdio sus l’ensems de l’espandi occitan en lenga nòstra ; malgrat aquò, aqueles artistas an pas jamai arrestat de crear. Es tot a lor onor e d’aquò lor sèm devents. Malgrat las innombrablas empachas per se far ausir, de cantaires contunhan de trabalhar. Cal aver una volontat d’acièr per anar contra la funèsta politica d’aculturacion dictada pel poder parisenc, emai l’an. Portats per una fe inebranlabla, aquestes afogats de lenga e de poësia se calan pas. Las condicions de lor expression son talament malaisidas que devon èsser reconeguts per çò que son : d’eròis.

            Contra las duras e las maduras, regularament aqueles valents compausan e enregistran. Foguèt lo cas i pas pas gaire per Danièl Loddo e son grop La Talvera, per Patric que contunha coma o a totjorn fach, e Eric Fraj totjorn tan creatiu. Per pròva que la vida contunha, d’aquestas passas son doas creacions que nos son anonciadas. Un DVD del concèrt que Cristian Almerge balhèt a Sarlat lo 23 d’agost de 2017 e un disc CD novèl de Mans de Breis.

            Aquela òbras recentament espelidas son pas pro conegudas del public. Son noveltats que son pas pro difusidas. Son d’eveniments (òc-ben d’eveniments !) que se’n parla pas pro dins los mèdias que mestrejam. Me sembla que los quitis militants occitanistas, n’informan pas pro sus aquelas produccions, baissan dangierosament la garda. Ai l’impression qu’an perdut esperança dins la renaissença nacionala. Non solament fa ara plan temps que i a pas mai de critica per las òbras espelidas, mas lors far-sabers de naissença son quitament pas mai anonciats. Me sembla qu’a l’apròchi de l’edicion d’un CD o d’un DVD, las revistas militantas, d’ont mai se son culturalas, se deurián ronçar en çò dels artistas per los questionar sus lor anament e lor trabalh.

            Nos cal contunhar de far rebolhir la cultura. Aquò demanda energia e sacrificis, mas es pas qu’a aquel prètz que capitarem a tornar balhar sas letras de noblesa a la cultura occitana. Cossí se pòt far que lo monde crompèssen mens de disques, mens de DVD ? Los vidas anirián talament lèu qu’aurián pas lo temps de se pausar tres quarts d’ora per escotar un disc ? Per visionar un DVD ? Seriá una question d’argent ? E pr’aquò… pr’aquò los discs e los DVD en francés o en anglés contunhan de se vendre.

            Estimats legeires nos cal far l’esfòrç de sosténer nòstres artistas. Aquestes an pas cap de sosten dels mèdias franceses, an pas cap de sosten de las autoritats culturalas jacobinas. Lo sol sosten que pòdon esperar es lo del pòble amb lo qual despartís l’us de la lenga dins la quala cantan. Es un present que nos fan de cantar, en 2017, dins la lenga dels trobadors. Del còp avèm lo dever de los acompanhar dins lors òbras. Es un dever de solidaritat que devèm a lor accion caparuda. Entre totes devèm far viure la lenga per far viure l’identitat e doncas la nacion. Son eles que fan florir la lenga per las generacions de deman, las que uèi son dins las calandretas. Dins las annadas setanta sostenián nòstres artistas. Perqué uèi fariam mens qu’aièr ? Crompem aqueles discs e DVD per que foguèssen pas los darrièrs en lenga nòstra !

 

Sèrgi Viaule

 

DVD « Cristian Almerge en concèrt a Sarlat » (sortida lo 15 de decembre de 2017) de comandar amb un chèc de 20 € a l’òrdre de Cristian Almerge de mandar a : Cristian Almerge, 8, camin de Ricard, 11290 Rolens (tel : 06 08 70 02 51).

 

CD « Ont se’n va ? » de Mans de Breish, de comandar amb un chèc de 12 € a l’òrdre de Eric Gilles de mandar a : Eric Gilles, 26, Grand carrièra, 11090 Maquens (tel : 06 03 62 16 21)

 

Cristian Almerge, Mans de Breish
Cristian Almerge, Mans de Breish

Cristian Almerge, Mans de Breish

Tag(s) : #Tot en Oc, #Sèrgi-Viaule, #culture, #occitanie
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :