Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Los noms de las carrièras en occitan
a Sant Sulpici la Punta
 

            Es un combat occitanista vièlh de trenta dos ans que ven d’èsser ganhat a Sant Sulpici la Punta. Solide qu’es pas aquesta pichona victòria que salvarà a n’ela sola la nacion occitana de las arpas de l’Estat imperialista francés. Pasmens, cap accion es pas de negligir sul camin de l’emancipacion nacionala. Se ditz que lo pichons rècs fan lo grands rius, e mai es probablament vertat dins totes los domènis, dins lo de la lucha de liberacion nacionala coma dins los autres.

            De que se tracha exactament ? Desempuèi 1985 los sòcis del Cercle Gustau Farenc aguèron pas jamai de pausa per demandar a las municipalitats que se succediguèron als afars de la comuna de metre en occitan los noms de las carrièras dins la bastida (la vila vièlha) de Sant Sulpici la Punta.

            L’estudi de las denominacions foguèt menat a bon pro pels sòcis del cercle. Tre 1985, la demanda d’una senhaletica bilingüa foguèt oficialament facha a l’administracion comunala, alara bailejada pel conse Danís Polet. Aqueste refusèt clar e net. Foguèt la meteissa causa jos l’administracion del conse Bernat Solet que durèt pas mens de quatre mandats.

            Es pas que desempuèi 2014, e l’eleccion de la municipalitat bailejada per Domenja Rondi-Sarrat, que la demanda foguèt presa en compte. Tres ans pus tard las placas son, enfin, en plaça. Son quaranta cinc vias e plaças publicas qu’an retrobat lor denominacion originela.

            Foguèt malaisit de far reconéisser que l’occitan es la lenga naturala e istorica de la vila, quitament se la carta de fondacion de la ciutat -que data de 1243- es escricha en lenga nòstra. Compte tengut de l’istòria pròpria de la bastida, l’occitan deu èsser considerat, promòugut e socializat a Sant Sulpici. O deu èsser per los que parlan encara la lenga, emai per los que la parlan pas mai per l’aver perduda o los que la parlan pas encara mas qu’an enveja de l’aprene.

            Es d’ont mai caporal de far paréisser publicament l’occitan a Sant Sulpici que desempèi trenta ans la comuna es siti d’una filièra bilingüa de l’ensenhament public. Un ensenhament bilingüe que comença tre l’escòla mairala (una d’aquestes establiments es batejat del nom de Loisa Paulin), fin a la fin del collègi (la vila possedís pas encara de licèu).

            Los joves occitanofònes que son formats dins las escòlas de la vila son en drech d’esperar véser publicament la lenga. Es important que la poguèssen véser per carrièras. Es indispensable de balhar una utilitat sociala a la lenga nòstra. La causa es estada longa de far admetre. Los refuses son pas jamai estats argumentats d’un biais ideologic que los supremacistas franceses avançan de longa jos la masqueta. Mas totjorn nos foguèron balhadas de marridas rasons e la primièra d’aquestas foguèt la question de l’argent. Un còp de mai tot èra totjorn tròp car quand se trachava de cultura occitana, alara que de centenats de milièrs d’euros son consacrats cada an a la cultura francesa dins la comuna. Mas los occitanistas de Sant Sulpici coma los d’endacòm mai son acostumats de se tumar a la marrida fe dels elegits jacobins que son incapables d’assumir lor egemonisme francés colpable. Son incapables de reconéisser lor escòrna permanenta a las nocions de democracia, de paratge e de justícia. Amagan lor vergonha darrèr d’arguments fallacioses.

            Quina energia de perduda desempuèi trenta dos ans per una accion qu’auriá degut tre la debuta rescontrar compreneson, se que non estrambòrd ! La pausa d’aquestas placas auriá degut se far dins los meses que seguiguèron la demanda. Malurosament l’encloscatge es tal dins lo cortal dels elegits formats, formatats e eissits dels partits franceses, que los militants occitanistas deguèron soscar a mantunas estrategias de pression politica per obténer lo just e la rason. Ne va atal per tota reivindicacion occitana, tan menèla foguèsse. Lo poder jacobin, a quin nivèl que siá, es de longa a jogar la mòstra. Sap que lo temps trabalha per el e ne profita per butar cada jorn un pauc mai cap a la desocializacion completa de la lenga. Aquel refús de socializacion de la lenga se poguèt mesurar al moment de la mesa en plaça de la filièra bilingüa sus la vila. Foguèt un combat rufe, foguèsse pas per çò que los sindicats franceses d’ensenhaires refusavan aquel drech a las familhas, pr’aquò nombrosas a èsser demandairas de l’ensenhament bilingüe. Aquel combat es demorat dins las memòrias sant-sulpiçòlas.

            De mercés a l’actuala municipalitat, Sant Sulpici retròba un pauc mai sas rasigas occitanas e per tant son identitat istorica. Emai las Sant-Sulpiçòlas e los Sant-Sulpiçòls, ancians o novèls venguts, ne son contents. Ne son quitament fièrs e o sabon dire. Sabon qu’aquelas marcas d’occitanitat son un atot suplementari per lor dignitat, mas tanben balhan una anma a la ciutat. Nimai per èsser terra-terral, aquelas placas en occitan pausadas dins l’ensems de la bastida son tanben un argument toristic de mai. Balhan una personalitat mai originala a la bastida qu’enròda la glèisa fòrça visitada. Aquelas placas se venon ajustar als panèus de dintrada d’aglomeracion en occitan, qu’eles son estats quilhats fa ara un quarantenat d’annadas.

            Aquela avançada es la pròva que nos cal pas jamai baissar los braces. Que se per ganhar qualques besucarietas nos cal tornar clinar cent còps sus la meteissa òbra, alavetz, o farem. Milanta còps se cal !

 

Sèrgi Viaule

noms de las carrièras en occitan a Sant Sulpici la Punta

noms de las carrièras en occitan a Sant Sulpici la Punta

Tag(s) : #Tot en Oc, #Sèrgi-Viaule, #culture, #occitanie
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :