/image%2F0568858%2F20140111%2Fob_0348f4_logo-pno-jpg){kind=logo}
Miquèl Fraisse es un raimondin cap e tot. Es exactament un gojat de la Pata d’Auca, un barri al còr de la ciutat tolosana. Coneis la vila sul talhant de sa mementa d’enfant, d’adolescent, puèi d’adult. Es un tolosan de la tripa vièlha. Coma dirián los Provençals, es un tolosan de la bona. Miquèl Fraisse sembla aver totjorn polsat sul meteis tempo que sa vila. A sabut ne far lo centre de son monde. Vertat qu’a lo perfil del vilandrés, de l’urban. Un escrivan de la vila, de quina vila que siá, es pro rar dins la literatura contemporanèa nòstra per èsser mencionat. Arriba d’aicí e d’ailà que d’unes autors fagan evoluir de personatges de policièrs dins de vilas, mas sovent aquestas son fictivas, mentre que Miquèl Fraisse pren Tolosa coma encastre de sos romans e sap s’i téner. L’universalitat de Tolosa val la d’una autra metropòli.
Aquel roman « Ferveur violette – Fervor viuleta » es lo primièr roman publicat per Miquèl Fraisse e ja es un signe, lo balhèt a las edicions occitanas Vent Terral. Aquela òbra es estada escricha en francés emai se l’autor coneis l’occitan. La pròva n’es que pauc de temps aprèp publiquèt dins la colleccion Atots de l’Institut d’Estudis Occitans son primièr roman en lenga nòstra titolat « Los Beatles de Sant Çubran) (plega 2023). Una òbra que marcarà per plan temps la creacion literària d’aquesta debuta de sègle. Enfin, fa gaire, ven de publicar, totjorn dins la colleccion Atots « L’estiu coma un ocean » (plega 2024). Miquèl Fraisse es a téner una plaça de tria dins lo cortal de las Letras Occitanas.
Dins aqueste libre, emportat per sa passion, Miquèl Fraisse se daissa anar a somiar qu’un jorn lo Tolosa Fotbòl Club, lo famós Tefecé, se ganharà la copa d’Euròpa dels clubs. Me pensi francament qu’aquí es a se far la cançon e a la se cantar. Per çò que la question que totòm se pausa es aquesta : la metropòli gascolengadociana es una ciutat fotbolistica o pas ? Seriá mai rugbistica que fotbolistica o los dos a l’encòp ? Me sembla que pel moment caldriá èsser grand clèrgue per i respondre. Pasmens, entre l’Estadi Tolosan e lo Tefecé, es plan l’Estadi Tolosan que dins sa disciplina s’es empochat sièis còps la copa d’Euròpa dels clubs. La vertat es que sociologicament e culturalament la ciutat de Godolin es vila de rugbi, que foguèsse a XIII o a XV.
Fa de decennias, e Miquèl Fraisse o nòta plan dins son libre, que la comuna e lo teissús economic tolosan fan çò que pòdon per bastir un club de fotbòl que tenga durablament dins l’elèit, mas i capitan pas. Pensi ieu qu’es una question de mentalitat. Lo fotbalistic e mai que mai los suportaires de fot confondon tròp sovent espòrt e desbondament violent. La realitat es aquesta : al rugbí la virilitat es inerenta al jòc e se cantona a la pelena sus la quala se debana la dança guerrièra. Mentre qu’al fotbòl la violéncia es sovent dins las tribunas e a l’entorn dels estadis. Al rugbi l’adversari es un partenari de jòc. Al fotbòl los suportaires an tròp sovent tendéncia a confondre adversari e enemic. E aquò es quicòm que va, çò me sembla, a l’encontra de l’etica occitana. La sola metropòli occitana qu’aja pas de club de rugbí es Marselha. Mas la capitala provençala es venguda una ciutat cosmopolita mai qu’occitana.
Malurosament e soi lo primièr a o deplorar, lo libre aqueste, qu’es un libre formidable, agèt gaire de resson quand espeliguèt. Es un marrit signe : aquò butariá a pensar que per la màger part dels afogats de fotból, lor espòrt es mai l’escasença de desbondadas ferotjas que non pas un fach cultural.
Alavetz, aquel « Ferveur violette – Fervor viuleta » es anonciat per èsser un roman. Roman o raconte ? Roman o autobiografia ? Francament, se se pòt considerar coma un roman autobiografic, aqueste seriá mai autobiografic que roman. Se vertadièrament roman i a, la part biografica i sembla colossala. Se pòt imaginar que Miquèl Fraisse salpiquèt un pauc de ficcion sus l’espandida de sa biografia. Rai ! De l’etiqueta que pòrta l’òbra, l’essencial es d’aprofiechar l’engenh literari de l’autor que ne manca pas. Son escritura es cadenciada a plaser. Mas çò que fa subretot la fòrça d’aquel libre es l’estil pròpri a Miquèl Fraisse. Lo narrator a un esperit viu. Sa pròsa suspren lo legeire per l’encadenament, a còps descalat, de sas frasas. Son tèxte correspond bravament a l’oralitat tala que la podem ausir en Tolosania. Miquèl Fraisse es vertadièrament un noirigat de Tolosa.
Aquel libre es la cronica del Tefecé de las annadas 1970 fins a l’an 2000. Conten un fum de referéncias istoricas, çò que mena a pensar que Miquèl Fraisse s’es fòrça documentat abans d’entamenar son òbra. Mentretant, çò que caracterisa lo mai son escritura singulara es sa trufariá agradiva e permanenta. Sap jogar amb lo derisòri. Aquel biais d’abordar la vida e de la comentar es la seu marca de fabrica literària. Es a n’aquò qu’entre milanta se reconeis un tèxte de Miquèl Fraisse.
Pèire Rabasse
« Ferveur violette – Fervor viuleta » de Miquèl Fraisse. Edicions Vent Terral. Despaus legal : setembre de 2022. 300 paginas.
/image%2F0568858%2F20250131%2Fob_1824fa_fra-w275p.jpg)
Fervor viuleta de Miquèl Fraisse