Se desbarrassar de Potín ...

            Dempuèi l’annexion e l’ocupacion russa de Crimèa en 2014, que, siá ditz en passant, foguèt un pas important per Potín dins sa politica de reconquista de l’espaci ex-sovietic, lo dictator rus contunha son òbra imperialista bauja. De notar qu’abans Crimèa i agèt Ossetia del Sud, Transnistria, Ascasia, etc.... Solide que, vesent la flaquesa de la reaccion del « monde democratic » davant aquela avançada de sos peons, aquò li balhèt de vam. Li balhet quitament l’enveja de s’apoderar d’Ucraïna. Mas aquí s’i copèt lo nas, se creguèt mas poderós que çò que non èra e la resisténcia ucraniana foguèt ardida e exemplària.

Empacha pas que dempuèi lo 28 de febrièr de 2014 e mai encara dempuèi l’ataca del 24 de febrièr de 2022, cada jorn que passa d’Ucranians morisson jos las bombas e los missils russes. Tre la debuta del conflicte, las nacions democraticas porgièron un sosten a Kiiv. A la debuta aqueste se resumissiá sovent a un sosten en paraulas. Los païses mai engatjats s’acontentavan de mandar de cauçetas de lana, de gilets parabalas e de cascós. Anam pas tornar sul comportament complement desplaçat e desfasat del president francés Emmanel Macron que vòliá pas « umiliar Russia ». Es a se demandar cossí la causa foguèt possibla. A creire que lo logatari de l’Elisèu manquèt de conselhièrs competents en psicologia.

Calguèt practicament un an per que los païses occidentals prenguèsson vertadièrament la mesura del dangièr expansionista rus. I a pas mai òrb que lo que non vòl véser… Urosament, entre temps e al prètz d’unes sacrificis eroics, Ucraïna capitèt de conténer l’avança de l’enemic. Se las democracias avián condreitament reagit e o avián fach dins de tempsadas rasonablas se seriá pogut imaginar de botar l’armada russa fòra Ucraïna. Al lòc d’aquó, al lòc de balhar al país victima los mejans d’una contra-ofensiva, sos sostens s’acontentèron de li mandar d’armas defensivas. D’armas defensivas aquí ont necessitavan d’armas ofensivas. Aquò fasent, èra aflaquir Ucraïna davant l’enemic e doncas aflaquir la democracia e metre en perilh totes los païses de l’Euròpa orientala.

Emai se los Estats europèus son pus lèstes a aparar la nacion e l’Estat ucranian qu’o son estats per aparar e reconéisser la republica catalana -pr’aquò tan legitima que la republica ucraniana-, empacha pas que trigossan e trastejan encara per far lo necessari contra l’invasion russa. A n’aquel jòc, tornem o dire, es d’evidéncia la quita democracia que meton en perilh sul continent. I a urgéncia de tornar a las frontièras internacionalament reconegudas d’abans 2014.

Pauc a cha pauc las democracias an mina de vóler pas mai cedir al chantatge permanent de Russia. Mas l’ajuda militària triga a arribar en Ucraïna. Per se desliurar de l’ocupacion enemiga lo país a besonh d’armas ofensivas. Calguèt un an als paises democratics per acceptar l’idèa de mandar d’avions, pr’aquò tre la debuta indispensables a Ucraïna. Tot sabent que la formacion dels pilòts demanda un bocin de temps, n’arribam a la situacion ont dos ans e mièg aprèp l’invasion, los avions, a l’ora ont escrivi aquelas regas, son sempre pas arribats en Ucraïna.

Pas besonh d’èsser un estratèg militar de primièra borra, nimai d’aver fach Saint-Cyr, per compréner que cal entravar e destrusir l’aprovisionament de l’armada russa per l’empachar de nòser. Es doncas necite de tustar e anequelir las installacions militaras russas en Russia. Cossí se far, per préner pas qu’aquel exemple, que los Occidentals ajan pas encara balhat los mejans als Ucranians de destrusir lo pont de Quèrtch, o pont de Crimèa, que religa la peninsula a Russia ? Totòm sap ben pro qu'es per aquel pont que passa una brava part del material necessari al foncionament de l’armada russa. D’autres objectius militars coma vias ferradas, ponts, casèrnas, despauses de carburant, arsenals, etc… sont a destrusir per copar Russia del front Çò sembla talament evident qu’es pas necessari d’èsser general d’armada per o compréner.

Dins aqueste conflicte, lo temps jòga contra nosaus. Tant que Potín serà al poder ges de dialòg serà pas possible entre Russia e lo demai del monde. Alavetz, lo temps preissa e preissa fèrme. Nòti que son de païses als mejans limitats coma Belgica, Danemarc, Nederland e Norvègia que, proporcionalament, se son los mai engatjats per ajudar concretament Ucraïna. Notadament en mandant d’avions de guèrra. Mentre que França s’apresta de balhar de Mirages (probablament un desenat emai se París ten condreitament lo nombre secret), Belgica n’a promés tres còps mai, siá 30 avions, Nederland 24, Norvègia 22 e Danemarc 19. Que fan los autres païses d’Euròpa ? Per tornar préner a Russia los territòris raubats a Ucraïna caldrà alestir una contra-ofensiva de grand amplor e aquò se farà pas sens mejans colossals.

Es a la fornidura d’aqueles mejans que se mesurarà la volontat politica vertadièra dels païses occidentals d’aparar o non la democracia. Es al prètz d’aqueles sacrificis que se pagelarà la volontat politica de l’Union Europèa d’integrar, o non, Ucraïna dins son ostal. Podèm pas daissar regnar en Euròpa la lei del pus brutal. Al debanar de l’Istòria Euròpa sapièt se desbarrassar de Napoleon e d’Hitler, d’uèi se deu balhar los mejans de se desbarrassar de Potín.

     Sèrgi Viaule