/image%2F0568858%2F20140111%2Fob_0348f4_logo-pno-jpg){kind=logo}
Es totjorn un plaser d’aver de novèlas (literàrias plan solide) de Joan-Claudi Sèrras que, de costuma, son bonas. Es tornamai lo cas amb amb aquestas « Bóstias » mesa en recuèlh. Dins aquel obratge nos prepausa quicòm de plan original. Dempuèi totjorn es estat un escrivan plen de ressorças amb una imaginacion descabestrada e fòra nòrma. Es certanament demest los escrivans nòstres un dels pus originals. Aqueste còp, se prepausa de nos parlar de las bóstias, de totas las bóstias, mas plan segur dins aquel recuèlh, la bóstia que torna lo mai sovent, es, vo’n dobtatz certanament, la bóistia craniana. E òc ! sens bóstia craniana, ges de literatura, ges d’invencions tecnicas, ges d’avion que vòla, ges de nau que naula, ges de pas grand causa.
Fin finala dins aquel libre, coma per totes los umans un pauc senats, çò que tafura Joan-Claudi Sèrras son doas bóstias en particular. La bóstia craniana que ne venèm de parlar, mas tanben la bóstia de sapin dins la quala totòm acaba per se retrobar un jorn o l’autre abans d’anar rejónher lo tombèl pels unes o lo forn crematòri pels autres. E òc ! l’ataüc es per nosautres, paures mortals, la pus funèsta de totas las bóstias. Aquò dich, i a de bóstias plan mai regaudissentas, coma la bóstia dels joièls o la bóstia dels luquets que permet d’abrandar un fuòc quand avèm freg. Vos rasseguri còpsec, Joan-Claudi Sèrras las passa totas, o pauc se’n manca.
Lo viatge de Joan-Claudi Sèrras dins las diferentas bóstias es long. Amb mai o mens d’intensitat, dura pauc o pro 340 paginas. Mas dins sas bóstias òm s’i enuja pas jamai, emai dins las que son de fusta e son coberton vissat per en dessús. Aquel obratge es un calidoscòpi vertadièr de bóstias de tota mena, talament qu’a d’unes moments, lo quiti legeire es en drech de se demandar s’es pas a se far « metre en bóstia ». Atal n’es de mercé a l’esperit totjorn petejant d’ardidesa de Joan-Claudi Sèrras.
Dins la novèla « Et in Arcadia ego ? », l’autor fa d’en primièr la critica sens concession (e perqué ne fariá ?) de l’occitanisme que coneguèt e que ne foguèt un valent actor. Dins aquel tèxt critic, me maini un còp mai que lo diagnostic es lo bon, mas que lo criticaire prepausa pas cap solucion al mal. Descriu condreitament la situacion de colonizacion qu’es la nòstra, emai l’autor emplega çò me sembla lo quiti mot, mas capita pas a butar l’analisi pus luènh. N’arriba pas a nomenar l’antidòta a la colonizacion qu’es tot simplament la descolonizacion. Vertat que parlar de descolonizacion seriá parlar politica e aquò Joan-Claudi Sèrras, coma fòrces occitanistas refusa d’o far. L’engenh poetic bastarà per salvar la lenga e l’identitat nòstras ? Solide que non ! Joan-Claudi Sèrras ne fa la demonstracion dins aquesta novèla, mas raca quand davant el se presenta la muralha del politic.
Rai d’aquò ! Demorem dins lo domèni literari. Aqueste volum espés s’acaba per « Lo sòmi d’Ipocrates ». Se tracha d’un tèxte long de mai de 150 paginas. Aquela ficcion explòra las possibilitat de l’emergéncia d’una dictatura sanitària al moment d’una pandemia. Coma totes e cadun, Joan-Claudi Sèrras es estat pauc o pro traumatizat per las restriccions de libertats mesas en òbra dins mantunes paises pels poders politics. Aquelas confiscacions de libertats anavan dels confinaments, valent a dire de claustracion del monde, fins a los empachar de se tocar la man o de se potonejar. Aquelas darrièras constrenchas las avián sonadas de « barrièras sanitàrias ». De fach, provoquèron d’importantas dessocializacions.
Dins sa ficcion, l’autor a rason de remembrar que lo periòde foguèt dins l’istòria recenta lo que coneguèt lo mai de suicidis, emai aquò se compren que las gents foguèron dangierosament isoladas. A mesura que lo poder politic preniá de mesuras liberticidas, planas personas perdián esperança dins l’umanitat e se daissavan morir o se balhavan la mòrt. Quantes ? Lo nombre es pas jamai estat vertadièrament calculat ni publicat que, sens far de complotisme (coma los mèdias de propaganda se plasián d’o dire dels rebèls), deu èsser important.
Ça que la, l’autor, coma totes los que son portaires del virus de l’escritura, aprofitèt d’aquel embarrament forçat per escriure. Atanben, se lo confinament participèt pas qu’a mièja a contrar l’espandiment de la pandemia, agèt almens l’avantatge de far espelir un nombre consequent d’òbras literàrias en lenga nòstra. Coma qué, en tota causa un mal pòt amagar un mica de ben.
Emai se se poiriá dire per cada escrivan, d’ont mai trevi la literatura occitana e d’ont mai me disi qu’aquesta seriá pas çò qu’es sens l’apòrt singular de Joan-Claudi Sèrras.
Pèire Rabasse
« Bóstias » de Joan-Claudi Sèrras. Edicions de l’Institut d’Estudis Occitans. Colleccion « Atots » N° 240. Despaus legal : quatren trimèstre de 2023. 340 paginas.
/image%2F0568858%2F20240403%2Fob_42d20a_bo-stias-15-6-24.jpeg)
Joan-Claudi Sèrras