Al jardin de boèmia de Monica-Maria Ihry

            Aquò’s pas lo còp primièr que presenti un recuèlh de poèmas de l’autora occitana d’expression francesa Monica-Maria Ihry. Fa gaire temps, en debuta de 2022 dins aquesta meteissa cronica, presentavi son recuèlh « Amb de tinta sus ma pèl » que se tròba ara en version occitana de mercé a la revirada del nòstre collaborator Sèrgi Viaule.

            Monica-Maria Ihry es poetessa, mas es tanben plasticiana. Es una artista tan sensibla coma completa. Dempuèi que l’ai descobèrta ne soi vengut un fervorós admirator. Sa poesia correspond a plec a ma sensibilitat pròpria. I a atal de concordanças que se fan tant val dire a l’azard, mas que perduran dins lo temps. Se demòri un legeire afogat de Monica-Maria Ihry es, entre maitas rasons, per çò que i a una constància dins son òbra. Possedís un estil que li es tras que personal, que cultiva e aprigondís d’òbra en òbra. En literatura, demorar dins sa dralha es, çò me sembla, una de las qualitats de Monica-Maria Ihry.

            Quand disi que dins sa caminada artistica Monica-Maria Ihry demòra de longa dins la meteissa dralha, aquò vòl pas dire qu’aquesta es rectilinha, drecha coma una javelina. Al contrari ! las dralhas, totas las dralhas quinas que foguèssen, an la particularitat de virar e de revirar. Alavetz, a cada contorn lo paisatge pren unas colors diferentas, un relèu singulièr. Es d’alhors aqueles cambiaments que fan caminar los curioses e los presaires d’ambients estetics diferents.

            Se fins ara la poesia de Monica-Maria Ihry èra mai que mai en verses, per aqueste recuèlh las causas son diferentas. Nos prepausa aquí un florilègi d’un trentenat de poèmas en prosa. L’exercici es tan malaisit de realizar que l’escritura de poèmas en vèrses, foguèssen de vèrses liures. La tòca demòra la meteissa : esmòure lo legeire amb de mots alestits de tal biais que provòcan la sensibilitat de cadun. Se la tòca es la meteissa, la forma cambia segon l’umor de l’autor, aquí de l’autora. Mas d’un biais o d’un autre la magia dels mots se deu complir per operar lo quasi miracle de l’encantament. Monica-Maria Ihry possedís aquela delicadesa que fa d’ela una de las mai requistas poetessas occitanas d’expression francesa que me soi donat de legir.

            Per ne demorar sus la forma, la trobalha màger d’aquel recuèlh es que, d’un biais inesperat, l’autora encadena sos poèmas en fasent de l’excipit de l’un l’incipit del seguent e atal, d’anèl en anèl, la cadena de poesias se bastís gaireben a l’infinit. A l’infinit, compte tengut qu’aprèp sa lectura, un poèma viu longamai dins l’èime del legeire. Aquel biais d’engimbrar son recuèlh balha a la brocadura una curiositat suplementària. Li balha una fluïditat qu’encanta lo lector. Aqueste, passa de pèça en pèça, sens gaireben se’n mainar. Atal se pòt dire que Monica-Maria Ihry a lo biais per menar las causas.

            Lo desboscaire de beutat deu far l’esfòrç de legir la poesia. Los que tenon pas vòlha per la lectura sabon pas de qué se passan, nimai çò que daissan a broa de lor camin de vida. Un camin plan tròp cort per ne culhir pas totas las flors que butan sus sas banquetas. Es la reflexion que me fau cada còp que tampi un obratge de Monica-Maria Ihry.

            Dins aquel jardin de boèmia l’autora explòra amb bonaür totas las facietas de l’amor. Aquel estat d’èime, vengut de degun sap pas ont, embelina Monica-Maria Ihry. De tota sa carrièra d’escrivana a cavat lo tèma sens jamai l’agotar coma degun abans ela l’a pas jamai agotat e jamai degun dins l’avenidor l’agotarà. La causa aniriá autrament que la literatura e quitament l’umanitat aurián pas mai de rason d’èsser. La poetessa o sap ben pro que quand aquò li canta pren sa pluma per explorar lo grand trauc mirgalhat de l’amor.

            Cresi de l’aver ja escrich mai d’un còp, mas me pòdi pas empachar d’i tornar. Çò que presi mai dins l’escritura de Monica-Maria Ihry es sa sensibilitat femenina. Es quicòm que se rescontra rarament amb aquela intensitat en çò de las autras autoras que legissi. Se tracha aquí d’una feminitat complida, sincèra, sens artificis. Es d’una natura espontanèa coma o es la vida e los sentiments. Aquela feminitat pagana me regaudís e m’encanta. Monica-Maria Ihry nos ofrís la femna dins son mistèri e son esplandor, la femna luna e la femna solelh. La femna que se desvela simplament en tota divinitat : « Los jorns èran los de l’amor, las nuèits intemporalas, embriagats de libertat coma de tortoras que lor vòl apasimant veniá florir lo cèl ». Quand Monica-Maria Ihry parla d’amor, l’erotisme non es jamai plan luènh : « Subte m’apareguèt. Amb delicadesa, son còs me venguèt entropar gentament, acquesit per l’embriaguesa de perfums deliciosament salvatges ». Un recuèlh de legir

              Pèire Rabasse

            « Un jardin de bohème – Al jardin de boèmia » de Monica-Maria Ihry. Edicions Cap de l’Estanh. Despaus legal : març de 2022. 54 paginas.

https://capdeletang.com/produit/au-jardin-de-boheme/