Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Jaumet Demèsa contunha d’escriure per la joventut

 

            O ai ja escrich dins aquesta cronica, mas o repetirai pas jamai pro, la literatura occitana, malgrat que siá escanada pel poder francés, contunha d’èsser rica de la volontat de sos valents escrivans. Demest aquestes, Jaumet Demèsa, que, coma tot bon occitanista, pòrta mai d’una casqueta. Es president del cercle occitan de Mesa, sòci de l’Institut d’Estudis Occitans e tanben baile dels Rescontres de la cançon occitana de sa vila. Mas pas sonque ! l’òme es subretot escrivan. Escriu mai que mai pels mainatges e pels adolescents, quicòm de malurosament tròp rare en literatura nòstra.

            Quand òm s’interessa de prèp a çò que se fa en matièra d’edicion e de creacion literària en Occitània, òm se maina que se fan un fum de causas. Mas a mon vejaire aquel rebolh creatiu es pas pro mes en valor. O ai totjorn dich, e contunharai d’o cridar sus las teuladas : l’occitanisme parla pas pro de çò que produsís. Atanben ai l’impression que l’escrivan Jaumet Demèsa tira mal d’èsser conegut en defòra de Lengadòc-bas. Es un crebacòr de constatar que lo pauc de mèdias qu’avèm saluda pas las creacions del mesòl. Subretot que se tracha de literatura pels adolescents e que dins aquel domèni son pas nombroses los escrivans que se son atalats a n’aquela gasanha.

            Jaumet Demèsa es probablament lo qu’escriguèt lo mai per la joventut. Citarai pas totes sos obratges, mas me tòrna en memòria « Los raubaires de Taur », « Lo mistèri de Creissèls », « L’òme sortit de la mar », etc… La question que me pausi, e que pausi als cap-redactors de la premsa occitana, es : perqué se fa pas mai de publicitat per la literatura destinada als jovents ? Perqué dins las tres venerablas revistas literàrias que son Lo Gai Saber, Reclams e Òc, se presenta pas jamai los libres destinats a la joventut e lors autors ? Es un marrit plec qu’an pres aquelas revistas de voler pas parlar de TOTES los autors occitans en fasent mina de parlar pas que de « los que son potencialament a mand de recebre lo prèmi Nobèl de literatura ». Caldriá qu’aquelas comprenguèssen que l’urgéncia actuala per nosaus es pas de somiar a un prèmi Nobèl, mas de salvar la creacion en lenga nòstra. E se salvacion i a, passarà forçadament per la formacion dels jovents, d’aquí l’importància de los qu’escrivan per aquela sisa de populacion. Me sembla que la causa s’ameritava d’èsser escalcida…

            Dins aqueste libre, coma dins sos precedents, Jaumet Demèsa fa menar una enquista per de jovents. Plan solide es lo melhor biais que i pòt aver per far dintrar e manténer lo legeire adolescent dins la narracion. La possibilitat d’identificacion als personatges es lo melhor mejan per pivelar lo legeire. A n’aquel trabalh Jaumet Demèsa s’i sap far. O provèt amb sos precedents obratges. Escriure per la joventut es un mestièr malaisit de realizar. Es benlèu la rason que fa que son pas nombroses los que s’i fretan. Rason de mai per saludar lor trabalh.

            Jaumet Demèsa fa una lenga a l’encòp simpla e precisa, es intelligentament adaptada al public destinatari. Los dialògues son vius e correspondon a l’oralitat d’auèi. A causit de far un occitan modèrne e pauc o pro estandard. Sus aquel sicut coma suls autres a rason. Cal que la literatura per la joventut se posca legir de Niça a Bordèu e de Vièlha e Vichei. L’intriga es just complicada çò que cal per convenir al public destinatari. Se compren que Jaumet Demèsa a fach, en amont, un trabalh de reflexion sus sas creacions.

            Malurosament, al nivèl de la presentacion editoriala, i a de causas que trucan e las cal relevar per las poder corregir dins l’avenidor. Aquò’s pas lo primièr còp qu’o remarqui : l’Institut d’Estudis Occitans de Lengadòc-bas, sonha gaire sas publicacions. Pr’aquò seriá pas complicat de balhar lo tèxte a legir per correccion. Ja qu’aprèp correccion demòran encara qualques dècas que passan per malhas, imaginatz un tèxte qu’es pas estat corregit ! Dins lo cas de « Bruèissa o fadarèla ? », d’evidéncia lo tèxte es pas estat tornar legit per una tièrça persona. Pièger encara ! A un moment donat l’autor se mescla los pincèls entre los personatges. Aquela mespresa porgís una granda confusion dins l’òbra e lo lector es de longa a « rectificar de per el ». Va sens dire qu’aquò gasta bravament lo plaser de la lectura e quand se sap que lo libre es destinat a un public jove, es d’ont mai damatjós. Balham aquí a la joventut l’exemple marrit d’un trabalh fach a mièja, d’una gasanha complida a tustas e a bustas. Es un marrit senhal mandat a la joventut.

            Soi obligat d’ajustar qu’una tala facha es tanben una manca de respècte per l’escrivan (l’escrivan deu fornir un tapuscrich lo mai net possible mas de cap de biais pòt pas èsser son pròpri corrector). D’un autre latz, se deplòri un trabalh inacabat, soi pas tanpauc sens saber que los responsables de l’Institut d’Estudis Occitans de Lengadòc-bas son tanben de valents benevòls que fan çò que pòdon amb lo pauc de mejans qu’an. Ne sèm totes mai o mens a n’aquel nivèl de misèra materiala e financièra. Sèm tenguts de far un trabalh acabat amb gaireben res, çò que sovent reven a èsser tenguts a far de miracles ; mespresats e escanats que sèm per las collectivitats territorialas e los poders publics en general.

            Alavetz, aquò’s pas ieu que getarai la pèira a qual que siá per saber que ieu tanpauc soi pas perfièch dins çò qu’entrepreni. Soi simplament obligat de constatar que l’Institut d’Estudis Occitans de Lengadòc-bas a pas trobat degun per tornar legir lo tapuscrich de Jaumet Demèsa abans de lo balhar a l’estampaire. Ça que la, a i soscar plan, tornar legir e corregir lo tèxte auriá pas costat car a l’associacion. Es la rason per la quala los implòri de far aquel trabalh lo còp que ven. Se i a de causas que se pòdon pas far fraita de mejans materials, corregir es quicòm que còsta pas qu’un pauc de temps. Me sembla que, dins una amira positiva de ma part, la causa valiá d’èsser dicha.

 

Pèire Rabasse

 

« Bruèissa o fadarèla ? » de Jaumet Demèsa.

Edicions de la seccion de Lengadòc-bas de l’Institut d’Estudis Occitans.

Despaus legal : julhet de 2019. 135 paginas del format de pòcha.

 

https://www.espaci-occitan.com/botiga/fr/romans-policiers/2539-brueissa-o-fadarela-jaumet-demesa-9791092153286.html

 

 

Bruèissa o fadarèla ? de Jaumet Demèsa

Bruèissa o fadarèla ? de Jaumet Demèsa

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc, #culture
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :