Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Joan Tomàs e las publicacion bilingüas en literatura

            Per çò qu'es de l'edicion occitana, pensi fòrt e mòrt, e ai totjorn pensat, que l'edicion d'un libre amb lo francés en revirada es una colhonada de las bèlas. Es lo melhor biais per tuar la literatura occitana. E aquò per mantunas rasons. 

            La literatura occitana a pas besonh de la francesa per se far reconéisser, ni mai solament conéisser. Plan al contrari ! Lo fach d'ajustar una revirada francesa manten la literatura dins una situacion de colonialisme sens, de cap de biais, permetre a la literatura occitana de venir adulta e independenta e d'espelir per ela e per sos legeires. 

            Manténer que los lectors an besonh del francés pel costat es pensar que lo millenari de literatura occitana s'es pas bastit tot sol, es creire que la literatura occitana es una sucursala, qu'es alienada e sos autors idem ! Pensar que la literatura occitana a besonh de la francesa per li far rampèl, per n'apiejar benlèu la compreneson, o te sabi qué, es creire a una inferioritat. Aquò demòstra una alienacion totala dels qu'o pensan. Alara que la literatura occitana viu dempuèi tantes sègles e maldespièch totas las entrepachas e los embolhs e los trabucs que d'unes li meton pel camin. 

            Per conéisser pro plan la literatura alemanda o austriaca o cubana o catalana del sègle XXen, afortissi que la literatura occitana es adulta e granda e rica. A pas besonh qu'un tèxte mai o mens revirat (d'alhors aquò es una autra question) li vengue téner la man per se far ausir, per se far comprene. 

           Pensar que los legeires an besonh d'una traduccion en francés es una asenada de las bèlas. Lo legeire que coneis pas la lenga, siá legirà pas lo libre, benlèu lo comprarà pas, siá farà l'esfòrç PER LA LECTURA justament d'aprene la lenga. Es pas en agachant sus la pagina en francés lo mot desconegut en occitan que s'apren la lenga. Pòdi, se cal, vos prepausar d'anar véser las reviradas de Mistral o de Forès, faitas per eles, e veiretz qu'es un autre tèxte que descobrissètz. La traduccion permet pas de tornar trapar lo mot desconegut. S'i cal pas enganar! 

           Al contrari, lo qu'a la revirada, en general, comença per l'occitan, puèi, jos lo pes del colonialisme e la manca de consciéncia nacionala, e la facilitat, e la manca de volontat, passa al francés tre las primièras paginas. Quantes de còps m'en soi mainat amb los escolans, e mai amb de valents !

           La preséncia del francés a costat d'un tèxte en occitan es mai qu'una pròva de colonialisme e de manca de consciéncia occitana/ista ; es plan mai qu'aquò : es una pèrda d'identitat assegurada. E per clavar, sabèm ben totes que lo bilingüisme, mai que mai dins l'edicion (libres, TV, internet) TUA la lenga ! Sabi pas çò que ne dison los sociolinguistas canadians quand venon a Albi. Mas mon punt de vista es aquel : se volètz n'acabar amb la nòstra lenga, publicatz en bilingüe ! Çò que nos cal, çò que cal per la lenga es una edicion (libres, TV, internet,...) en occitan e pas mai. Si que non se fa de confusion, non pas dins l'aprendissatge de la lenga mas dins la consciéncia de l'estatut de la lenga ; e aquò es grèu. Una publicacion òc/fr discredita completament l'estatut de la lenga nòstra per çò qu'es encara una lenga alienada, somesa, minorizada. 

Joan Tomàs

Joan Tomàs.

Joan Tomàs.

Tag(s) : #Tribune libre, #Tot en Oc
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :